Thơ Xuân của Hữu Loan & Quang Dũng

Người ơi người ở đừng về

Hữu Loan

ÔM TẾT VÀO LÒNG

Quê hương ta
           Như gái đẹp làng Lim
Ôm đầy ngực
               đầy tay
Những mùa xuân và những tết cổ truyền
Bao nhiêu năm rồi
Chúng nó đã về cướp hết
Còn đâu những mùa xuân
Còn đâu những Tết
Của quê hương xưa
Và của những lứa đôi
Trên khắp nẻo đường quê
Trên mỗi nẻo cuộc đời
Sừng sững dựng
                những pháo đài
                       lô cốt
Như bóng quỷ âm ty hiện về đất Bụt
Nhe miệng móm
Vào nêu
Vào pháo giao thừa
Vào hoa đào
Vào những đám đánh đu
Vào tranh gà tranh lợn
Thịt mỡ kho đông không còn trong chạn
Vại không còn muối dưa hành
Cột không còn câu đối đỏ
Nồi không còn bánh chưng
Bàn thờ không còn hương lửa
                    Người sống đã đành
Vong linh người thác nữa !
Những Tết những mùa xuân
Như tháng tám
                         tháng ba

*

Cả dân tộc chúng ta
Đã đi giữ mùa xuân
Giữ Tết
Có những làng đã chết
Có người đi không về
Ngày Tết đã thành
Ngày giỗ những làng
Ngày giỗ những người đi !

*

Ta đã cướp lại mùa xuân
Cướp lại Tết về
Ghì chặt trong tay
Tết và mùa xuân đẫm máu
Thịt da chằng chịt vết thương
Những cặp vợ chồng
Những người mẹ, người con,
Gặp lại nhau ngày Tết
Trống trải bao nhiêu
Chỗ những người đã chết
Bên người đi trở về
Một năm nào
Giữa Tết ra đi
Trai gái tiễn nhau
Còn xanh đôi mái tóc
Tay cầm cổ tay
Tròn như măng mọc
Môi ngon như mận chín trong vườn
Vai đứng kề vai nghiêng xuống giếng làng
Đôi lứa gặp nhau
Khác
        xa xôi
                  ngày xưa tiễn biệt
Và mùa xuân trở về cùng đi với Tết
Lội ngập chân
                  trong thương tích luống cầy :
Những bàn tay
                  đã chặt phải
                        những bàn tay
Dù không vì hữu ý !

*

Tết và mùa xuân
Như mắt người ứa lệ
Những người đầu tang còn
Rối tóc rối khăn
Ôm Tết vào lòng
Băng bó lại mùa xuân
Cùng nói lên
                  nói lớn
                       một lần :
Không được giẫm lên mùa xuân
Không được giẫm lên Tết nữa
Không được
                   giẫm chân lên
                                lòng người
Một việc có lâu rồi :
Ở những công viên cắm những thẻ đề :
Xin đừng đi lên cỏ
Trong tâm hồn năm cũ
Chập chờn bóng ma lô cốt pháo đài.

12-1956

Quang Dũng

    

NHỚ NHỮNG MÙA XUÂN

Nhớ một xóm rừng
Hoa mai nở trắng
                    Xuân về…
Áo người mới nhuộm chàm xanh
                    Bên bếp lửa sàn
Than đầu năm hồng rực
Khẩu hiệu trên bàn thờ Tổ quốc
                    « Kháng chiến nhất định thành công
                              trường kỳ thắng lợi »
Tiệc vào xuân
Thịt rừng bày trên lá chuối
Rượu uống sừng trâu
Tiếng hú tung « còn »
Chiêng vang vách núi

*

Nhớ một ven đồi
Hành quân tạm nghỉ
Bóc bánh chưng hậu phương
Lá dong thả trôi theo dòng suối
Hát bài ca chiến thắng đông xuân
Mắt đen em nhỏ đến gần
                        Vỗ tay hòa nhịp
Làng bản xa xôi vẳng tiếng khèn
                        Mùa xuân… Mùa xuân…
Rừng thay áo đẹp

*

Nhớ một con đường biên giới
Nằm chờ giặc qua
Mũi súng kề bên nhành cúc dại
                        Sương rung rinh
Nặng ý mùa thơm xanh
… Tươi tốt đang về
Tiếng chim trong bụi
Lao xao đời muông thú thanh bình
Ca ngợi bình minh vừa đến.

*

Nằm xa heo hút mà nhớ trung du
                                        Nhớ sông Hồng chảy
Làng quê đôi bờ
Bóng những cây đào
Trên dòng phù sa
Nhớ những vườn hoa
Chèm Vẽ – Tây Hồ
Những vườn rau
Luống cày mời đất

*

Mùa xuân mong đợi mười năm
Đã về phấp phới cờ xanh
Thêu cánh hòa bình
Cờ dựng trên cổng chào
Lá dừa tươi mát
Cổng cuốn bằng rơm
                                        Còn thơm mùa gặt
Cổng chào dựng bằng tôn sắt
Những mảnh cầu phao
Lấy trong đồn giặc ngổn ngang
Mùa xuân thức dậy đồng bằng
Mười năm ác mộng
Quê của ta :
                                        Xuân đầu giải phóng
Sân đình đứng chật mít tinh
Chúc Cụ Hồ trường thọ
Xúng xính áo quần em nhỏ
Bắt chước văn công xòe quạt
Cây đu trên bãi lại trồng…
Thôn nữ thở hơi trầu ấm áp
Hẹn tìm nhau chiều hội đốt bông

*

Mùa xuân mong đợi mười năm
Đã về cờ xanh phấp phới
Mùa xuân đồng bằng
Lại nhớ rừng xanh
Những mùa xuân thắng lợi.

Những ngày đồng bằng giải phóng
1954

(giai phẩm Xuân 1957, nxb Văn Nghệ, Hanoi)

 ĐT(Paris) st