Xuân Tân Mão

Xuân Tân Mão
Đảng và Chính phủ luôn trân trọng biểu dương, khen thưởng xứng đáng với tất cả hoạt động, việc làm của người dân vì mục tiêu yêu nước, bảo vệ chủ quyền quốc gia (TTg NT Dũng).

29 tháng 1 2011

TRÍ TUỆ VÀ TẤM LÒNG CỦA BÁC SĨ NGUYỄN KHẮC VIỆN -MỘT NGƯỜI TRÍ THỨC YÊU NƯỚC-


 
 Nghĩ về

 TRÍ TUỆ VÀ TẤM LÒNG CỦA BÁC SĨ NGUYỄN KHẮC VIỆN -MỘT NGƯỜI TRÍ THỨC YÊU NƯỚC-


     Trần vãn thử hà thời, dục vịnh đại phi hiền giả lạc
Phượng sơn tồn ẩn xứ, trĩ lưu trường ngưỡng triết nhân phong *
                                                                                                )

                Đầu năm 1969 khi phong trào yêu nước của sinh viên Việt Nam tại Nhật Bản bùng lên sau cuộc tổng tấn công Tết Mậu thân (1968), lớp trẻ chúng tôi bắt đầu mở ra những buổi 'học tập" kín về lịch sử cách mạng Việt Nam, về sự nghiệp giải phóng và các phong trào đấu tranh đô thị ở miền Nam. Một kỷ niệm khó quên của chúng tôi lúc bấy giờ là tài liệu để học tập rất thiếu, phải tự tìm hiểu lịch sử của đất nước mình qua sách báo nước ngoài tốt xấu lẫn lộn của Bernard Fall, Philippe Devilliers, Jean Lacouture, Honda Katsuichi, Lê Thành Khôi... nhưng tập sách quí nhất, làm cơ sở cho những "kiến giải chính thống" về cách mạng nước ta là bộ "Etudes Vietnamiennes" do BS Nguyễn Khắc Viện làm chủ biên mà chúng tôi đã may mắn tìm được trong phố bán sách cho "cánh tả" ở Kanda (Tokyo).
Một trong những người thầy có tính thuyết phục và lôi cuốn chúng tôi nhất vào thời bấy giờ là Ông, giúp chúng tôi "giác ngộ ", để rồi tự nguyện tham gia những cuộc biểu tình của thương binh Mỹ trước bệnh viện Oji (Tokyo), chống xe tăng rời căn cứ quân sự Mỹ ở Yokohama lên tàu sang Việt Nam… Điểm tựa của năm tháng sống theo nhịp đập của anh em đấu tranh kiên cường bất khuất trong nước chính là những sách báo, tài liệu được gửi từ Bắc Kinh, Mạc Tư Khoa, Sài Gòn... nối kết chúng tôi vào vòng tay lớn.
          Gần 30 năm sau, vào tháng 11/1997, một người cháu của BS Nguyễn Khắc Viện gởi tặng cuốn sách "Tưởng nhớ -Nhà văn hóa Nguyễn Khắc Viện" (1) khi Ông vừa qua đời trong đó có hơn 50 bài viết về một nhân tài, trí thức yêu nước, với thân thế và sự nghiệp lớn lao, người đàn anh và là tấm gương sáng chói của các thế hệ Việt kiều, trong đó có chúng tôi -những kẻ đi sau muộn màng và non trẻ. Những gì cao đẹp, lời ca ngợi dành cho một con người như Ông qua nhiều người viết, theo tôi, quả thật là xứng đáng biết bao khi điểm lại những công trình mà BS Nguyễn Khắc Viện đã đóng góp và dựng xây trong những điều kiện vô cùng khó khăn về thể chất cũng như tinh thần. Cảm nhận sâu sắc buộc tôi phải viết về Ông, đó là tầm trí tuệ của một người trí thức yêu nước. Thật khó nghĩ được việc Ông nuôi nấng ý chí cách mạng trong thời gian dài nằm dưỡng bệnh sau khi bị phẫu thuật về bệnh lao, càng cảm phục khi biết rằng vốn liếng về Hán học, đạo Nho mà Ông đã tích lũy làm nền cho bản chuyển ngữ Truyện Kiều của cụ Nguyễn Du sang tiếng Pháp sau này lại là lúc Ông đang đối phó với thần chết. "Sở tồn" làm "sở dụng" của Ông không phải là nghề làm BS Nhi khoa (Ông đã theo đuổi trong những năm đầu ở Pháp) mà là nhận thức cách mạng và tầm nhìn về triết học của một người trí thức trong thời gian hoạt động trên đất Pháp, sân sau của chủ nghĩa thực dân, bề nổi của kinh đô ánh sáng. Trong cuộc chiến đấu một mất một còn với chủ nghĩa đế quốc, nếu so sánh mối tương quan về "lực" thì rõ ràng Việt Nam đã có thể bị đẩy lùi trở lại "thời kỳ đồ đá" như một tên tướng Mỹ từng huyênh hoang trong chiến dịch ném bom đánh phá miền Bắc, hủy diệt ở miền Nam (vùng giải phóng) sau sự kiện "Vịnh Bắc bộ" (1963). Những điều mà họ không tính toán được là ý chí và quyết tâm giữ nước của một dân tộc có đủ "tinh hoa và khí phách thời đại" (lời Thủ tướng Phạm Văn Đồng). Dưới làn bom đạn, đất nước Việt Nam đã xuất hiện những người anh hùng không chỉ trong chiến đấu ác liệt ở tiền tuyến; mà ngay ở hậu phương những áng văn và thi ca tuyệt tác của Nguyễn Trãi, Nguyễn Đình Chiểu, Nguyễn Du... cũng đã được nghiên cứu, sưu tập lại một cách hoàn chỉnh, để giới thiệu cho những ai quan tâm đến, cho hàng chục triệu bạn bè trên thế giới. Bác sĩ Nguyễn Khắc Viện đã ra trận trong tư thế ấy và góp phần làm rạng rỡ lập trường, quan điểm của cách mạng Việt Nam bằng ngòi bút của mình (2) tham gia cuộc chiến đấu đánh đuổi giặc ngoại xâm trên lĩnh vực văn hóa và triết học, phát huy truyền thống cao thượng của dân tộc:
                             Lấy đại nghĩa thắng hung tàn
                             Đem chí nhân thay cường bạo

                                      * * * * *
          Vào những ngày vui nhất của tổ quốc khi đất nước đã đoàn tụ, "cùng nhau bên Bác bản hòa ca" (Tố Hữu) thì Nguyễn Khắc Viện đã lên tiếng "Sen và Bùn" trên báo, đưa ra một cách nhìn nhân văn về con người xã hội ở miền Nam ngày trước, gây tranh luận khá sôi nổi với nhiều luồng lý giải khác nhau. Sau này dù tuổi đã cao, thuộc loại người "xưa nay hiếm", Ông vẫn tiếp tục bày tỏ quan điểm của một người trí thức trước dòng thời cuộc, những góp ý và nhận thức sâu sắc của Ông có lúc như chưa phù hợp vì hạn chế lịch sử nhưng điều chúng tôi cảm nhận được là tầm trí tuệ đã được đặt trong một chữ "Tâm" hết sức cao mà vóc dáng gầy guộc của Nguyễn Khắc Viện tưởng chừng không gánh nổi. Có lúc Ông phải tìm cách tự ẩn và khép mình bé nhỏ lại theo cách xử thế khiêm tốn của kẻ thức giả như Chu văn An xưa kia. Ông bắt đầu một cuộc hành trình mới: đá cầu, học lại đạo Nho, phương pháp dưỡng sinh; trở lại với "sở học" mà Ông đã "chôn cất" từ lâu là nghề bác sĩ, tự nguyện xây dựng trung tâm N -T giáo dục tâm lý trẻ em không chỉ với kiến thức y khoa mà là một tổng hợp những điều kiện phát triển tâm sinh lý, giáo dục nhi đồng, dồn tâm huyết cuối đời cho thế hệ trẻ, vươn tầm nhìn vào thế kỷ 21 để hy vọng và gửi gắm.
          Những công trình khoa học và trước tác của Nguyễn Khắc Viện chắc chắn còn sẽ được tiếp tục nghiên cứu để đúc kết và đánh giá cho hết tư duy của một người trí thức "Tây" học có thể sống và hành động theo triết lý phương Đông thật mẫu mực, kết hợp giữa lòng yêu nước và những tư tưởng tiến bộ một cách nhuần nhuyễn .
Đất nước Việt Nam đã sinh ra những nhà trí thức lỗi lạc như Lê Hữu Trác, Lê Quý Đôn, Ngô Thời Nhiệm... hi vọng mai đây chúng ta sẽ có thêm trường học, bệnh viện mang tên Ông bên cạnh con đường mang tên Lương Định Của, Phạm Ngọc Thạch…xứng đáng với những gì Ông đã đóng góp.


                                                                            Hồng Lê Thọ
                                                                            Tokyo 1/1998
                                                                     (viết bổ sung 7/2009)

*Hai câu đối thờ Chu Văn An  được truyền tụng cho đến ngày nay:

Cuối đời Trần là thời nào, ngâm vịnh rong chơi há chẳng phải là cái thú vui của bậc hiền giả?
Núi Phượng vẫn còn dấu vết ở ẩn, đỉnh non vẫn mãi mãi ngưỡng mộ phong thái của kẻ triết nhân

mời xem thêm:
http://www.tusachthantien.com/tstt/cms/index.php?view=article&catid=62:tieu-su-danh-nhan&id=210:chuvanan&tmpl=component&print=1&page=

--------------------------------------------
 (1) Nhà xuất bản Thuận Hóa, Huế 1997

(2) Một số tác phẩm tiêu biểu như: Đạo Khổng và Chủ nghĩa Mác (Bàn về Đạo Nho), Tuyển tập Văn học Việt Nam (4 tập), Thông sử Việt Nam, Truyện Kiều (Tiếng Pháp)...


đã đăng Sức Khỏe Đời Sống Xuân 1998



    

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét