Xuân Tân Mão

Xuân Tân Mão
Đảng và Chính phủ luôn trân trọng biểu dương, khen thưởng xứng đáng với tất cả hoạt động, việc làm của người dân vì mục tiêu yêu nước, bảo vệ chủ quyền quốc gia (TTg NT Dũng).

29 tháng 1 2011

Vink

Tại những nước tiên tiến trên thế giới, loại sách báo Tranh truyện, hoạt hình, hoạt họa đang phổ biến mạnh : các hình thức manga của Nhật, strip ở các nước Anh, Mỹ… Tại Âu Châu, Bỉ và Pháp là cái nôi của thể loại này, tên gọi tắt và thông dụng là BD, do chữ Bandes Dessinées.
hinh-1Những tiến bộ kỹ thuật về in ấn, trong đời sống xã hội được nâng cao, các quan niệm văn học nghệ thuật được khai phóng, ngành tranh truyện phát triển mạnh, không còn bị miệt thị, xem như là một nghệ thuật thứ cấp – art mineur – mà là một mỹ thuật toàn diện, được xếp vào hàng « nghệ thuật  thứ chín ». Trong các hiệu sách, các thư viện, có quầy riêng dành cho BD, lại có những hiệu sách chuyên bán BD. Có người sưu tầm BD như sưu tập sách quý. Thường niên nhiều nơi tổ chức Festival BD, ở Pháp thường tổ chức tại Angoulême. Đây là cơ hội cho các tác giả gặp gỡ người ái mộ và ký sách lưu niệm ; đồng thời cũng là một thị trường BD quốc tế lớn. Các đạo sư văn nghệ cũng ghé mắt và đóng góp nhiều lý thuyết về BD.
Giữa thời sự sôi nổi của ngành nghệ thuật mới, từ vài ba mươi ba năm nay tại Âu Châu bỗng nổi lên một tên tuổi lạ : Vink, là viết tắt tên một tác giả Việt Nam, Vĩnh Khoa, sống tại Bỉ từ 1969, thời sinh viên du học. Đến nay anh đã có đến non 20 đầu sách do nhà xuất bản thời danh Dargaud ấn hành.
Vĩnh Khoa sinh tại Đà Nẵng 1950 trong một gia đình khá giả, có truyền thống văn nghệ nhất là bên họ ngoại : cậu ruột của Khoa là nhạc sĩ Phạm Thế Mỹ, nhà thơ Phạm Hổ, nhà văn Phạm văn Ký (Giải thưởng tiểu thuyết Hàn lâm viện Pháp quốc 1961).
hinh23Vẽ hoạt hình không phải chỉ cần có « hoa tay » mà còn phải vận dụng vốn kiến thức, tư duy và tưởng tượng sâu sắc. Thậm chí chỉ « xem » truyện hoạt họa thôi, cũng đòi hỏi một « văn hóa »  đặc biệt : thói quen vừa nhìn thấy, đã nhận ra và lãnh hội. Có nhiều đề tài trẻ con hiểu nhanh hơn người lớn.
Đến Liège 1969, Vink đã bắt đầu cử nghiệp bài bản : học thử y khoa, rồi tốt nghiệp sư phạm. Đến 1975 mới vào Viện Mỹ thuật học ngành minh họa, đồ họa sách giáo khoa. Anh bắt đầu quan tâm đến hoạt họa, vẽ cho các báo Tintin, Charlie ; « Cuộc Phiêu lưu của nàng He Pao » đã khởi sự trên nguyệt san Charlie này dưới đề tài Nhà Sư Điên, le Moine fou, do nhà xuất bản Dargaud in lần đầu 1984, và hiện nay còn đang diễn tiến dưới tên He Pao Du ký, Les Voyages de He Pao, 2010. Trước đó Vink đã kể chuyện cổ tích Việt Nam qua truyện tranh Sau lũy tre (Derrière la haie de Bambou) nhà xuất bản Lombard 1983.
hinh-4Toàn bộ tranh truyện của Vink hấp dẫn người đọc không phải do cốt truyện ly kỳ mà vì không khí đông phương độc đáo, qua nét vẽ công phu và tài hoa và màu sắc phong phú, càng ngày càng già dặn. Và những chủ đề địa phương : các nhà sư, đi tìm dược thảo, luyện võ công, tình nhân loại, bằng hữu. Tình yêu nam nữ nếu có cũng là thoáng qua.
Chuyện xảy ra thời Trung cổ tại Trung Quốc, Triều Tiên, Tây tạng, cuối cùng sang đến Trung Đông. Vì thế nhân dạng nói chung là người Châu Á, trừ nhân vật chính là cô nàng He Pao (Hà Bảo ?). Cô là người gốc Ý, theo thuyền buôn của cha mẹ ; thuyền đắm, cha mẹ chết trên một dòng sông Trung Quốc. Cô được một gia đình nghèo cứu vớt và nuôi như một đứa con trai. Sau đó, cha mẹ nuôi qua đời trong hỏa hoạn, He Pao trôi dạt đó đây từ nước này sang nước khác, từ Viễn Đông trở về phương Tây, ngược con đường Tơ Lụa mà bố mẹ cô đã lần theo. Thiếu thời He Pao được các sư cô cưu mang, dạy dỗ theo tinh thần nhà chùa, và trưởng thành trong tư tưởng cứu nhân độ thế. Cốt chuyện kết nối có phần rời rạc, dường như dần dần qua 25 năm mới rõ nét trong trí tưởng tác giả.
hinh5Về hình họa cũng vậy : Cô He Pao lúc đầu, 1984, ít nét Tây phương, dần dần khuôn mặt, cơ thể, cử chỉ mới thêm nét phụ nữ Âu tây, cho dù cung cách vẫn còn phảng phất vẻ Á Đông.
Báo phương Tây có lần hỏi Vink : sao trong chuyện Á Đông, nhân vật chính trở đi trở lại là một phụ nữ Tây phương ; họa sĩ đã trả lời ngược lại : tại sao không ?
Cũng còn cách giải đáp khác : sách nhằm vào độc giả phương Tây, họ cần nhận ra mình qua một nhân dạng quen thuộc, để tiếp tục mua sách. Ngoài ra người vợ tao khang của Vink là người Bỉ, cũng là họa sĩ tài hoa (bút danh Cine), giúp chồng tích cực trong nhiều công đoạn sáng tác. Và lúc đầu Claudine đã làm người mẫu cho chồng ghi lại nhân diện, cử chỉ, lâu ngày hóa thân, phần nào đó, qua nhân vật He Pao.
Nhưng động cơ chính vẫn là lập trường nghệ thuật của họa sĩ : tại sao không ? Trong tâm thức sâu thẳm của Vink, văn hóa là giao thoa, sáng tạo là giao lưu. Cô He Pao người Ý, ngao du trong phong cảnh Á Đông, thì khác gì họa sĩ Vĩnh Khoa người Việt lang thang giữa đường phố Bỉ ? rồi tại sao độc giả Tây lại phải bỏ tiền mua sách của một người Việt kể chuyện châu Á qua nét vẽ Đông phương ? Trong bản thân nó, nghệ thuật là tổng hòa nghịch cảnh và nghịch lý. Vẽ là hòa giải dị biệt.
hinh-6Độc giả Việt xem truyện bằng tranh của Vink lại được hưởng một niềm vui riêng, là gặp lại quê hương qua nhiều phong cảnh : những bóng cây xanh ngát, con thuyền với dòng sông không nhầm lẫn được. Và những nét mặt buồn vui, lo âu, khắc khổ, hoảng hốt của những bà mẹ, người chị, cô em. Cảnh khói lửa nơi nào, thời nào cũng có, nhưng trong tầm nhìn và tâm thức Việt Nam thì những nét vẽ kia còn bới xới lại bao nhiêu tro than chưa kịp nguội lạnh – mà tác giả không hờ hững. Hình bóng He Pao trước cảnh mênh mông trời biển chiều hôm, trông vời cố quận, là chân dung của chính tác giả, hay là của một Thúy Kiều, xưa kia, đâu đó, đâu đây, trước lầu Ngưng Bích.
hinh7Nói lên được điều này, một mặt tôi dựa vào hiểu biết của mình về Vink, mặt khác viết theo trang cuối truyện hình mới nhất « Du Ký He Pao ». Các nhân vật của Vink gặp nhau tại Đất Thánh, Terre Sainte, miền Trung Đông. Một người nâng cốc :
Mừng anh em về lại quê xưa.
Bạn khác đáp lời :
Đất Thánh của tôi là nơi tôi chôn nhau cắt rốn.
Người khác dứt lời :
Mỗi người một Thánh địa riêng.
Đó là những lời cuối, tâm sự giữa những người xa xứ.
Vào một chiều chờ Tết tha hương.

hinh8

Đặng Tiến

Orleans, Tết dưong lịch.
Xuân Tân Mão 2011

http://www.diendan.org/Doc-sach/vink/

hình ảnh có thể bị mất vì tường lửa, xin truy cập trang gốc(vượt tường lửa)


xem thêm:
08 June 2010 - 09:45 PM
Là khách mời danh dự của Tuần lễ truyện tranh tại VN lần thứ Nhất, mới đây, họa sĩ người Bỉ gốc Việt VINK (tên thật là Vĩnh Khoa, sinh năm 1950 tại Đà Nẵng) đã có mặt tại Thư viện Hà Nội (47- Bà Triệu) vẽ tặng tranh cho công chúng.

Một tuần ở Hà Nội, ông đã cùng với các họa sĩ của NXB Kim Đồng đi tham quan phố cổ Hà Nội và hoàn thành tập truyện tranh chung về 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội.

Trước khi tạm biệt VN về Bỉ, ông cho biết:

- Đây là lần thứ 2 tôi đến Hà Nội và lần này, tôi có rất nhiều việc phải làm như gặp gỡ các học sinh và sinh viên ĐH Hà Nội, trao đổi về nghề nghiệp với các họa sĩ và NXB Kim Đồng. Khi đi tham quan phố cổ cùng nhóm sáng tác, tôi đã chứng kiến nhiều cảnh khá bất ngờ và vẽ được một số bức tranh về phố cổ tại một quán trà đá trên phố Hàng Nón.


Hình ảnh đính kèm
Vĩnh Khoa là họa sĩ vẽ truyện tranh nổi tiếng ở châu Âu với các truyện tranh như: Nhà sư điên, Những cuộc phiêu lưu của He Pao... Tác phẩm Cây nêu và em bé của Vĩnh Khoa từng đoạt giải Nhất truyện tranh của Bỉ. Ông từng được hãng phim hoạt hình nổi tiếng Walt Disney (Mỹ) mời hợp tác.


* Còn tập truyện tranh chung về 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội, ông và các họa sĩ VN đã vẽ gì trong đó?

- Tôi vẽ 1 đoạn truyện tranh về cầu Long Biên. Tập truyện này có 10 họa sĩ tham gia và mỗi người vẽ một đoạn về cây cầu với một cảm xúc riêng. Là người thích vẽ từ nhỏ, nhưng đây là cơ hội hiếm có với tôi, vì tôi được tranh thủ trao đổi kinh nghiệm, sự say mê, và được thể hiện mình tại quê hương. Từ khi xuất ngoại định cư tại Bỉ năm 1969, tôi mải miết rong ruổi trên con đường nghệ thuật. Nhưng xa xứ, tình cảm về quê hương trong tôi được khơi dậy sâu đậm hơn, tăng lên rất nhiều. Dù phong cách vẽ của tôi là châu Âu, nhưng những điều diễn tả trong tranh lại rất VN.

* Cụ thể, ông lấy những chất liệu nào ở VN để đưa vào truyện tranh?

- Hồi nhỏ, tôi đọc nhiều truyện chưởng của Kim Dung và đặc biệt thích Tiếu ngạo giang hồ. Sang Bỉ, ban đầu, tôi lấy chất liệu trong tiểu thuyết của Kim Dung để vẽ. Nhưng tranh của tôi thường có hình ảnh của nước, dòng sông, xóm làng VN... Những ký ức về quê hương được tôi thể hiện một cách vô thức qua nét vẽ, chứ không có sự chuẩn bị, tính toán trước.

Hình ảnh đính kèm
Tác phẩm Cây nêu và em bé của Vĩnh Khoa từng đoạt giải Nhất truyện tranh của Bỉ


*Bỉ là nơi có rất nhiều tác phẩm truyện tranh nổi tiếng và loại hình này rất phát triển, nhưng ông đã khẳng định được tên tuổi của mình?

- Tôi học hội họa theo con đường tự học là chính, và bước vào nghề khi đã tuổi 30. Tác phẩm trình làng đầu tiên của là bộ truyện tranh về cổ tích VN: Sau lũy tre làng cho tờ báo Tintin. Vẽ truyện tranh mất rất nhiều thời gian, một trang tranh truyện, vừa viết vừa vẽ, phải mất trên dưới 1 tuần lễ. Chính vì thế, 1 tập truyện tranh đứa con tinh thần của họa sĩ phải mang nặng đẻ đau suốt cả năm trời. Nhưng ở Bỉ, tôi vẽ 1 tuần và sống được 2 tuần, và không phải lo chuyện cơm áo gạo tiền như các họa sĩ VN.

H.Thương (thực hiện)
http://vncomicfarm.com/index.php?showtopic=8689


Bóng dáng Việt trong truyện tranh Bỉ

Thứ tư, 02/06/2010 14:36

Tên tuổi Vĩnh Khoa không chỉ giới hạn trong biên giới Bỉ, tác phẩm của ông còn được in ở nhiều nước châu Âu khác.

Tập truyện tranh đầu tiên Vĩnh Khoa vẽ mang tên Sau lũy tre xanh - câu chuyện chất đầy tâm trạng và ký ức về VN lại gây tiếng vang trên đất Bỉ, miền đất hứa của những tài năng truyện tranh châu Âu.
Dù Vĩnh Khoa tự nhận khi phác những nét vẽ đầu tiên, ông không nghĩ mình là người VN hay người châu Á, ông vẽ với tất cả rung cảm của một con người. Người ta vẫn nhận ra sau giọng Quảng Nam thật thà, giọt nước mắt sau nhiều năm ly hương là một tâm hồn VN trong trẻo. Tâm hồn ấy suốt gần 30 năm dành trọn cho một niềm đam mê duy nhất: vẽ truyện tranh.
Để tìm thấy định mệnh của mình, Vĩnh Khoa đã phải trải qua những quãng thời gian khốn khó và cơ cực. Ban đầu ông chọn học y khoa, rồi nhanh chóng nhận ra đó không phải sự lựa chọn tốt cho cuộc đời mình. Sau đó, nhờ sự tư vấn của một vài người bạn, Vĩnh Khoa chọn học ngành giáo dục tại Trường đại học Liège (Bỉ).

Bìa truyện tranh Sau lũy tre xanh
Trong những ngày làm đủ nghề để kiếm sống trên mảnh đất xa lạ, ông vẽ bất cứ lúc nào có thể. Phải mất bốn năm tự học, đến năm 30 tuổi Vĩnh Khoa mới trình làng bộ truyện tranh đầu tiên về cổ tích VN với tên gọi Sau lũy tre xanh với bút danh Vink. Ngay lập tức, giới phê bình và hội họa Bỉ nhìn thấy một làn gió lạ và mới mẻ đến từ châu Á.
Năm năm sau khi bước chân vào nghề, Vĩnh Khoa khẳng định tên tuổi mình bằng giải thưởng truyện tranh lớn nhất của Bỉ năm 1985 với bộ truyện Le moine fou (Nhà sư điên).
Sau Nhà sư điên là nhiều bộ truyện tranh khác, trong đó nổi bật là bộ Những cuộc phiêu lưu của He Pao. Tên tuổi Vĩnh Khoa không chỉ giới hạn trong biên giới Bỉ, tác phẩm của ông còn được in ở nhiều nước châu Âu khác.
Vĩnh Khoa cũng là cộng sự đắc lực của Nhà xuất bản Dargaud (Pháp). Ông cũng từng được Hãng phim hoạt hình nổi tiếng Walt Disney mời sang Los Angeles hợp tác trong bộ phim Hoa Mộc Lan.

Họa sĩ Vĩnh Khoa ngày trở về Việt Nam - Ảnh: Hà Hương
Vĩnh Khoa sinh năm 1950 tại Đà Nẵng và rời VN năm 1969. Như sau này ông hồi tưởng: “Năm đầu tiên trên đất Bỉ là giai đoạn khó khăn nhất đối với sinh viên VN. Hành trang tôi mang theo chỉ có một số bài hát của Trịnh Công Sơn tôi vẫn nghe thời ở VN. Trong vali của tôi lúc đó còn có một cuốn sách của nhà triết học nổi tiếng Ấn Độ. Sau này, một số tác phẩm của tôi cũng chịu ảnh hưởng của những tư tưởng mà tôi đã đọc”.
Trong chuyến trở về quê hương, Vĩnh Khoa đã phải trả lời rất nhiều câu hỏi về dấu ấn VN trong các sáng tác của ông. Người đàn ông mang cặp kính dày và mái tóc hoa râm cười hồn nhiên: “Khi sáng tác tôi không quá chú trọng tôi đến từ đâu, tôi không nghĩ mình là người Việt hay người Bỉ, tôi biểu lộ cảm xúc và suy tư của con người trước hết”.
Vĩnh Khoa cũng tự nhận lối vẽ của ông ảnh hưởng châu Âu sâu sắc, nhưng những điều ông diễn tả lại rất VN. Xem truyện tranh của Vĩnh Khoa vẫn thấy phảng phất hình ảnh những ngọn núi, dòng sông, những xóm làng VN. Những ký ức về quê hương hiển hiện một cách vô thức qua nét vẽ của ông mà không hề có sự chuẩn bị hay tính toán trước đó.
Trong những ngày ngắn ngủi lưu lại VN, Vĩnh Khoa sẽ cùng các họa sĩ của Nhà xuất bản Kim Đồng hoàn thành một số bức vẽ cho tập truyện tranh về 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội.
Truyện tranh và âm nhạc
Đó là ý tưởng để thực hiện cuộc triển lãm truyện tranh VN và Bỉ vừa khai mạc tối 1-6 tại Thư viện Hà Nội (47 Bà Triệu). Phía Bỉ sẽ giới thiệu mối quan hệ giữa truyện tranh và nhạc jazz thông qua 32 bức tranh được chọn từ hơn 30 bộ truyện tranh của các họa sĩ Bỉ. Phía VN giới thiệu mối quan hệ giữa truyện tranh và những khúc đồng dao qua các tập truyện tranh dân gian như: Con cóc là cậu ông trời, Chú Cuội cung trăng, Tìm mẹ, Cây nêu ngày tết...
Các hoạt động diễn ra trong khuôn khổ Tuần lễ truyện tranh VN lần thứ nhất do phái đoàn Wallonie-Bruxelles và Nhà xuất bản Kim Đồng phối hợp tổ chức. Cũng trong tuần lễ này, họa sĩ người Bỉ gốc Việt Vĩnh Khoa sẽ chia sẻ những trải nghiệm nghề nghiệp cùng các họa sĩ truyện tranh VN.
Theo Hà Hương
Tuổi Trẻ
http://dvt.vn/20100602015655804p0c39/bong-dang-viet-trong-truyen-tranh-bi.htm

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét