Xuân Tân Mão

Xuân Tân Mão
Đảng và Chính phủ luôn trân trọng biểu dương, khen thưởng xứng đáng với tất cả hoạt động, việc làm của người dân vì mục tiêu yêu nước, bảo vệ chủ quyền quốc gia (TTg NT Dũng).

16 tháng 2 2011

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH TRONG SỰ NGHIỆP ĐỔI MỚI

TIẾN SĨ FURUTA MOTOO
VỚI CUỐN SÁCH VIẾT VỀ BÁC HỒ VÀ TƯ TƯỞNG
HỒ CHÍ MINH TRONG SỰ NGHIỆP ĐỔI MỚI
                                                                                                * Hồng Lê Thọ

            
 Tiến sĩ Furuta Motoo hiện là Giáo sư Sử học thuộc Đại học Tổng hợp Tokyo, là một trong những chuyên gia đầu ngành về lịch sử Việt Nam ở Nhật Bản, từng du học tại Hà Nội và là một người bạn thân thiết luôn sát cánh với nhân dân VN trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước từ những năm còn học đại học, hiện là Chủ tịch Hội hữu nghị Nhật-Việt.
            Vừa qua, sau khi đọc tác phẩm Hồ Chí Minh - Giải phóng dân tộc và đổi mới của anh do Nhà xuất bản Iwanami ấn hành, tôi đã tìm gặp anh tại Tokyo. Phòng làm việc của anh có đến vài nghìn quyển sách, trong đó 3/4 là sách bằng tiếng Việt, từ thi ca đến các văn kiện, tư liệu về lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam; nguồn sách tham khảo về khu phố cổ Hội An (khởi đầu quan hệ giao thương Nhật-Việt vào thế kỷ 17), lịch sử về đất nước và con người Việt Nam... Dưới đây là nội dung trao đổi giữa tôi và anh xung quanh tác phẩm mới nhất của anh viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh.


            *   Mấy ngày qua tôi "nghiền ngẫm" khá kỹ tác phẩm Hồ Chí Minh - Giải phóng dân tộc và đổi mới của anh, xin nêu mấy nhận xét ban đầu. Một là nguồn tư liệu để viết tác phẩm này thật phong phú. Rất hiếm có một nhà nghiên cứu sử học nước ngoài nào tích lũy được một cái "vốn" như vậy. Hai là cuốn sách này không chỉ nói về hoạt động cách mạng của cụ Hồ Chí Minh mà qua đó giới thiệu với độc giả giai đoạn đấu tranh gian lao nhưng rất anh dũng để giành độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhân dân Việt Nam trong cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân. Đặc biệt anh đề cập đến giai đoạn sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời, các thế hệ học trò của Người tiếp nối để hoàn thành sự nghiệp thống nhất đất nước và xây dựng chủ nghĩa xã hội đến ngày nay. Tôi càng quan tâm hơn đến quyển sách của anh vì anh không dựa vào tư liệu của các học giả phương Tây khi viết về cụ Hồ, về Việt Nam.
            -   Như tôi có kể trong đoạn mở đầu cuốn sách đã viết, tôi bắt đầu học tiếng Việt vào năm 1972 từ các bạn Việt Nam tại Nhật Bản trong phong trào yêu nước và bài học tiếng Việt đầu tiên sau khi qua giai đoạn học đánh vần lại là bản "Di chúc" của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Từ đó tôi đã chọn con đường nghiên cứu Sử học làm lẽ sống. Trong quá trình này tôi may mắn được cử sang Hà Nội du học do đó có điều kiện để thu thập tư liệu, nghiên cứu về lịch sử hiện đại của Việt Nam. Từ đó, tôi đã đến Việt Nam rất nhiều lần, có nhiều bè bạn trong giới sử học Việt Nam...

            *   Nếu tôi nhớ không lầm thì từ những năm ấy chúng ta đã gặp nhau trong những buổi mít tinh, tuần hành phản đối chiến tranh xâm lược của Mỹ ở Việt Nam và ấn tượng nhất là trong buổi lễ truy điệu Chủ tịch Hồ Chí Minh tổ chức ở Tokyo vào năm 1969. Có lẽ vấn đề " cuộc chiến tranh ở Việt Nam" đã lôi cuốn anh vào việc tìm hiểu đất nước và con người Việt Nam khi còn ở ghế nhà trường ?
            -   Đúng vậy, và cũng từ đó mà tôi học tiếng Việt. Lúc bấy giờ tôi đang là sinh viên khoa Quan hệ Quốc tế ở Đại học Tokyo. Vào thời điểm lúc ấy các trường đại học ở Nhật Bản và nhiều nơi trên thế giới đang bùng lên phong trào phản đối cuộc chiến tranh phi nghĩa của Mỹ ở Việt Nam.

            *   Tôi rất đồng tình với anh là kể từ khi Việt Nam thống nhất đất nước thì vấn đề nghiên cứu về Chủ tịch Hồ Chí Minh ở nước ngoài không sôi nổi bằng lúc còn trong chiến tranh. Hồi đó đã có rất nhiều bài báo, quyển sách đề cập đến Chủ tịch Hồ Chí Minh. Cuộc đời thơ ca và tác phong của Bác luôn được nhắc đến như một mẫu mực của ánh sáng phương Đông. Đọc được cuốn sách mới nhất của anh viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh tôi rất vui mừng và ngạc nhiên, trước những tư liệu đầy ắp và trung thực mà anh có được. Vậy thì động cơ nào đã thúc đẩy anh bắt tay vào việc làm này trong khi tự bản thân mình cũng nhận thấy rất khó khăn ?
            -  Gần hai mươi năm nay ở nước ngoài rất ít người nghiên cứu đề tài này mặc dù theo tôi khi nói về lịch sử cách mạng hay lịch sử hiện đại của nước Việt Nam không thể không nói đến vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam mà người đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh, lại càng không thể tránh né việc Hồ Chí Minh là một người đến với chủ nghĩa cộng sản bằng lòng yêu nước và hoài bảo đem lại độc lập dân tộc. Nói khác đi, "Bác Hồ" vừa là biểu tượng của độc lập, tự do, vừa là một người cộng sản luôn tìm mọi cách để "thêm bạn bớt thù" trên trường quốc tế cũng như trong nước, luôn áp dụng đường lối đại đoàn kết rộng rãi để chiến đấu chống ngoại xâm và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Hồ Chí Minh không chỉ là một vị lãnh tụ có lòng yêu nước thương dân vô biên, hy sinh và tận tụy suốt cuộc đời cho dân tộc mình, mà còn là một nhà tư tưởng, người có khả năng biến triết lý thành hành động và thành công. Cái "khoảng trống" trong nghiên cứu về Chủ tịch Hồ Chí Minh trong 20 năm qua cần phải được "lấp lại thật đầy đủ" mặc dù khả năng của bản thân tôi còn nhiều hạn chế, chưa thể đạt được một cách mãn nguyện. Dẫu sao thì điều này vẫn là một đề tài nghiên cứu rất mới đối với nền sử học của thế giới mặc dù tên tuổi của Chủ tịch Hồ Chí Minh không còn mấy ai xa lạ.

            *   Ngoài chương nói về Bác Hồ với công cuộc đổi mới hiện nay trong quyển sách của mình, anh có thể cho biết thêm ý kiến về vấn đề rất mới này ?
            - Điều mà tôi thấy được là đường lối đổi mới hiện nay của Đảng Cộng sản Việt Nam là vừa tiếp thu những tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong thời kỳ ông lãnh đạo cách mạng Việt Nam trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, vừa phát huy tư tưởng đó thành những chủ trương cụ thể trong quá trình khôi phục và phát triển kinh tế sau ngày thắng lợi hoàn toàn (1975) nhất là những năm gần đây. Điểm tôi rất quan tâm là việc Đảng Cộng sản Việt Nam chính thức công khai đưa ra ý nghĩa trọng đại của "Tư tưởng Hồ Chí Minh" trong Nghị quyết của Đảng vào năm 1991. Nhiều nhà sử học nước khác có khuynh hướng lược quy Hồ Chí Minh trong phạm trù đấu tranh giải phóng dân tộc. Theo tôi, Chủ tịch Hồ Chí Minh là một nhà thông thái, đã để lại một di sản rất lớn, đó là tư tưởng làm kim chỉ nam cho công cuộc tái thiết đất nước. Cũng vì thế mà chủ nghĩa xã hội vẫn đứng vững ở Việt Nam trong khi Liên Xô cũ và các nước thuộc khối Đông Âu đã sụp đổ. Cho đến trước khi đổi mới, Việt Nam cũng đã gặp biết bao khó khăn, lúng túng, thậm chí thất bại trong những bước đầu xây dựng kinh tế. Chỉ có con đường đổi mới mới có thể cứu vãn nguy cơ tụt hậu ngày càng xa và tạo ra cơ may để Việt Nam phát triển. Đó là con đường duy nhất mà Việt Nam có thể chọn lựa. Nhờ vậy mà chỉ trong vài năm Việt Nam đã nâng cao được tốc độ tăng trưởng, thoát ra khỏi tình trạng khủng hoảng triền miên một cách nhanh chóng mặc dù những thử thách không phải là không còn. Có thể kết luận được rằng, không thể tách rời Bác Hồ với đổi mới, và càng không thể lấy đổi mới để quên đi những tư tưởng cao quí của ông. Đối với thế giới thì Hồ Chí Minh không chỉ là một vị lãnh tụ được nhân dân Việt Nam kính yêu mà còn là tấm gương, một vĩ nhân giúp các dân tộc khác khẳng định giá trị thiêng liêng của độc lập, tự do và sự tồn tại của từng quốc gia trong cộng đồng nhân loại. Những giá trị của nó mà cốt lõi nằm ở tư tưởng Hồ Chí Minh cần phải được nâng lên, vượt tầm của một quốc gia. Tôi nghĩ rằng đây là thành tựu của cả một tiến trình phát triển không ngừng của loài người trong hơn 100 năm qua từ khi chủ nghĩa thực dân cũ và mới ra đời và thất bại. Tôi xem đó là một thử thách cho cả bản thân mình trong nghiên cứu sử học.

            *   Trong phần kết của cuốn cách, hình như anh rất tâm đắc với câu " Chủ tịch Hồ Chí Minh sống mãi trong sự nghiệp của chúng ta" để nói lên rằng không thể tách rời ông và tư tưởng Hồ Chí Minh với lịch sử của dân tộc Việt Nam -nơi đã sinh ra Người- đồng thời bày tỏ một niềm hi vọng là tư tưởng ấy sẽ giúp ích cho nhân loại, góp phần giải quyết những vấn đề của thế kỷ 21?
            -   Như trên đã đề cập và thực sự là qua mối quan hệ Nhật - Việt mà tôi góp phần củng cố bằng việc làm của mình, nhận thức được rằng câu nói ấy không phải là một "khẩu hiệu" để tung hô mà là cả tấm lòng và quyết tâm của những người Việt Nam chân chính. Hơn thế nữa, chúng ta đang trên thềm bước vào thế kỷ 21 mà dấu hiệu của nó, đặc biệt trong tình hình kinh tế và chính trị thế giới hiện nay, không mấy gì lành mạnh, vẫn còn nhiều điểm "nóng". Vấn đề độc lập dân tộc và hoà nhập vào cộng đồng thế giới trong hoà bình, phồn vinh, bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau chưa phải đã được giải quyết ổn thỏa.

            *   Tôi tin người Việt Nam sẽ rất cảm động và thích thú khi biết được rằng đất nước Việt Nam có một người bạn như anh, với những suy nghĩ rất nghiêm túc và mạnh dạn đến như vậy. Rất tiếc là cuốn sách này lại viết bằng tiếng Nhật nên ít ai ở Việt Nam có thể đọc được.
            -  Rất vinh hạnh và sung sướng là quyển sách này đã được Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia (VN) dịch sang tiếng Việt vào tháng 5/1997. Hi vọng nó sẽ trở thành một tài liệu tham khảo được lưu ý, tuy rằng cuốn sách này chỉ là một bước khởi đầu của việc nghiên cứu về những đề tài đã nêu.

            *  Cám ơn anh rất nhiều và xin chúc anh đạt những thành tựu mới trong nghiên cứu học thuật.
                                                                                    - HLT thực hiện -
                                                                                    Tokyo 23/2/1998
--------------------------------------------------------------------------
 đã đăng trên báo Nhân Dân Cuối Tuần 2/1998

 (*) Nguyên tác là  "Khuôn mặt tiêu biểu của Châu Á trong lịch sử hiện đại "Hồ Chí Minh" giải phóng dân tộc và đổi mới", Nhà xuất bản Iwanami (Tokyo), được NXB Chính trị Quốc gia dịch " HCM - Giải phóng dân tộc và đổi mới" - 5/1997

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét