29 tháng 4 2011

Lai Quang Nam-- xin được chia vui cùng anh




xin được chia vui cùng anh 

thôi ông anh mình ngồi uống ly trà bên cạnh bè bạn và tạm  giải khuây với hai bài thơ Đường  mắc dịch này vậy 


thân ái
Saigon cuối tháng4 /2011

 Nguyên tác

羌村其一
崢嶸赤雲西,
腳下平地。
柴門鳥雀噪,
歸客千里至。
妻孥怪我在,
驚定還拭淚。
世亂遭飄蕩,
生還偶然遂。
鄰人滿墻頭,
感歎亦欷歔。
夜闌更秉燭,
相對如夢寐。

Phiên âm

Khương thôn  kỳ nhất
Tranh vanh xích vân tây
Nhật cước há bình địa
Sài môn điểu tước táo
Qui khách thiên lý chí
Thê noa quái ngõa tại
Kinh định hoàn thức lệ
Thế loạn tao phiêu đãng
Sinh hoàn ngẫu nhiên toại
Lân nhân mãn tường đầu
Cảm thán diệc hư hí
Dạ lan cánh bỉnh đăng
Tương đối như mộng mị
(Năm 757)

Chú vài từ và tạm dịch nghĩa 

Sài môn ,cổng sài , cổng bằng củi sài rẻ tiền, ý là cổng làm cho có.
Từ ước lệ, dòng thơ Đường điền viên thích dùng từ này ,tỉ như Vương Duy 
 Khương ,tên địa danh ,tên bộ tộc

Dịch sang thơ quốc âm 

Treo cao mây đỏ trời tây
Gót chân trời bước đất đây mời chào  
Ngõ *sơ sịa, sẻ lao nhao  ,
Người xa muôn dặm dạm vào thềm trong.
Vợ con nước mắt lưng tròng,
Sảng hồn,hết sợ! quệt hàng lệ rơi.
Tai trời ách nước một đời
May mà! sống sót ngụp trồi về đây.
Tường ngoài giềng xóm đông dầy,
Nhìn trân cám cảnh như vầy, khóc khan!
Đêm khuya khơi bấc sắp tàn ,
*Nhìn nhau hoe mắt ngờ nhầm mình mơ

*sơ sịa là sơ sài

02

Dịch áp 1-1

Thôn người Khương kỳ 1
Trần Trọng San,
gsu Hán Văn,  ĐHSPSG 

Mây đỏ ngất bên tây
Mặt trời bước xuống đất
Cổng nghèo, chim xao xác
Ngàn dặm khách về đây
Vợ con đều sửng sốt
Rồi gạt lệ trào tuôn
Ðời loạn, mình lưu lạc
Sống về, thực thỏa lòng
Ðầy tường người sớm cũ
Cảm động cũng thương ai
Ðêm khuya, đèn vẫn thắp
Trông nhau, ngỡ mộng rồ      


Nguồn   dophu-khuongthon-xong4.doc      
nếu anh đang nhớ đang thương thì đọc tiếp 

Thơ Đường
Tiết Đào - 薛濤 

Đôi  dòng về tác giả

Tiết Đào  薛濤 (768-831), tự Hồng Độ, người Trường An.. Bà là một  trong số các nữ thi nhân đời Đường hiếm hoi được giới thiệu trong các bản dịch thơ Đường thời nay.  Là con một vị quan tại chức trên đất Thục, là người có nhan sắc nên Bà được các thi nhân đại quan lừng danh đương thời như Nguyên Chẩn, Bạch Cư Dị, Lệnh Hồ Sở, Bùi Độ, Trương Tịch, Lưu Vũ Tích, Đỗ Mục thường đến nhà chơi và kêt bạn thơ văn. Là người khéo tay ,bà đã sáng tạo một loại giấy hoa văn màu đỏ thẫm rất đặc trưng được  mang tên bà là giấy hoa văn Tiết  Đào. Bài được lưu truyền là Vọng xuân từ .

Ngày xưa cách đây 1300 năm, nàngTiết Đào cũng “ khổ “ với các chàng “được lắm “ ,tuồng như họ yêu mình mà cứ dấu mãi trong lòng.Tại sao ?.  Nay đã hoa râm ngồi hoài niệm, nhớ lứa tuổi hai mươi sôi nổi của mình,  chàng ấy ngày xưa “ ám mình trong giấc ngủ “ thì nay “hổng” biết của nàng của họ giờ này ra sao?, Bổng nhiên sùi sụt! Còn gì nữa đâu !  

hỏi đâu miền nhớ khói sương ?
_miền hoa đương sắc! ! _ miền vương hoa tàn!.
 ( thơ Đường của Bà Tiết Đào  )

Ai thương nhớ ai?,thương nhớ chính nhan sắc mình ,hay thương nhớ thời công danh của chàng. Theo bạn ?   
 

Laiquangnam chọn hai trong số bốn bài là Vọng xuân từ kỳ I &kỳ  IV .

Bài I

Nguyên tác

春望詞 (其一)

花開不同賞,

花落不同悲。

欲問相思處,

花開花落時。


Phiên âm

Vọng xuân từ (kỳ 1)

Hoa khai bất đồng thưởng,

Hoa lạc bất đồng bi.

Dục vấn tương tư xứ,

Hoa khai hoa lạc thì.



Chú vài từ và tạm dịch nghĩa 
bài thơ có các từ Hán Việt không quá xa lạ trong Việt ngữ .

Dich thơ quốc âm 

I

Lời vọng xuân  (Kỳ I)  

Hoa khai chẳng tưởng cùng nhau
Hoa tàn  chẳng tưởng cùng đau nỗi buồn
Hỏi đâu “Miền nhớ“ khói sương?
_Miền hoa đương sắc!, _.Miền vương hoa tàn!  
laiquangnam

Tâm tình cùng khách thơ

1-tưởng ,có bộ tâm sâu khác hơn  chữ  thưởng[]là ngắm bằng mắt. Tưởng là ngắm bằng cả tấm lòng, bằng cả cái tâm của mình . “Tình thương mến thương” nằm ở hai thái cực trong câu cuối, nó là mắt thơ.  You đẹp ta thương nhớ thì đã hẳn, You già thì ta “cũng” thương! . Ô là là ! .


Bài II


Nguyên tác

春望詞 (其四)

那堪花滿枝,

翻作兩相思。

垂朝鏡,

春風知不知。


Phiên âm

Vọng xuân từ  (kỳ 4)

Na kham hoa mãn chi

Phiên tác lưỡng tương tư

Ngọc trâm thùy triêu kính

Xuân phong tri bất tri.


Chú vài từ và tạm dịch nghĩa 

Vài từ  Hoa ngữ và Hán Việt có thể  xa lạ với người Việt mình
1-na kham (Hoa ngữ ) là nào có thể , có thể nào
2-thùy (Hoa ngữ ) là rũ xuống
3-phiên là chuyển ( Hán việt) như trong phiên dịch  ,
4- tác là làm , Hán Việt có chữ tạo tác
5- Triêu là buổi sớm mai trong cổ văn Việt Nam có dùng như
Ba hồi triêu mộ chuông gầm sóng  ( thơ BHTQ )
Tiếng Việt ta nay còn dùng cụm “tiếng chuông triêu mộ “( tiếng chuông sớm chiều).

Tạm dịch xuôi toàn bài

lòng nào (nhìn ) hoa đầy cành,

luân phiên (chia) hai ngả tương tư.

Ngọc  trâm  rũ (trong) gương buổi sớm mai,

Gió xuân biết hay không biết  ?

Câu ; “Ngọc trâm  thuỳ triêu kính”, Hàm ý : buổi sáng mai người phụ nữ đứng trước gương chải lại mái tóc nhàu nát qua đêm, nhìn lại dung nhan mình, đâm sợ !. Ngày xưa hoa bướm vờn quanh “mệt nghĩ !”, mà nay thì ….!


Dich thơ quốc âm 


Kỳ IV

Vọng xuân từ  (kỳ 4)

Lòng nào thấy sắc hoa khai 
Tương tư nhớm dậy chia hai phương hoài   
Trước gương trâm rũ sớm mai
Gió xuân có biết lòng ai như dzầy!
Laiquangnam

Ghi thêm

Nếu khách thơ thấy chưa đã có thể đọc thêm hai bản này,các khách thơ thấy kết “moden“ thì dịch tưới xượi, sợ gì ! . laiquangnam làm được thì các bạn làm càng tốt hơn. Lai tôi tin như vậy .Chắc cú . 

1

Hoa khai không thưởng cùng nhau,
Hoa tàn không đặng cùng màu thở than
Khi nao hồn thả mơ màng ?
Là khi hoa nở, hoa tàn là khi!
laiquangnam

2
Sao không đồng cảm ,hoa khai?
Sao không đồng sớt hoa phai, thầm thì ?
_Miền thương miền nhớ?  …_miền chi?.
_Miền khi khoe sắc, Miền khi hoa tàn!

Laiquangnam

 Nguon tietdao-vongxuantu-xong2.doc

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét