Xuân Tân Mão

Xuân Tân Mão
Đảng và Chính phủ luôn trân trọng biểu dương, khen thưởng xứng đáng với tất cả hoạt động, việc làm của người dân vì mục tiêu yêu nước, bảo vệ chủ quyền quốc gia (TTg NT Dũng).

28 tháng 2 2011

Ottawa Needs Asia Strategy, Stronger Relations with China and India

Ottawa Needs Asia Strategy, Stronger Relations with China and India, Reveals New APF Canada Opinion Poll

VANCOUVER, BRITISH COLUMBIA -- (Marketwire) -- 02/28/11 -- While 98% of Canadians engaged with Asia see the brightest economic prospects in China, only 38% view current Canada-China relations in a positive light. This is well behind Canada's relations with other G20 Asian countries, notably Japan and Australia, according to an opinion panel report published today by the Asia Pacific Foundation of Canada (APF Canada, www.asiapacific.ca).
The Points of View Asia-Pacific opinion poll is the first to survey Canadians who are engaged with Asia through professional, academic and family interests. Over 80% of opinion panel members have business and professional interests related to Asia. This group of "Asia Practitioners" described Canada's overall current relations with Asia as lukewarm. Some 86% of opinion panel members argued that Ottawa's top policy priority for 2011 should be focused on developing a foreign policy strategy specifically for Asia.
"This unique and authoritative group of Asia practitioners is sending a clear message that Canada needs a stronger focus on key Asian markets and with the region as a whole," noted Mr. Yuen Pau Woo, president and CEO of APF Canada. "Panel members are overwhelmingly of the view that Canada-China and Canada-India relations should move up the government's priority ladder."
The survey, which gathered views from 275 members of the Points of View Asia-Pacific opinion panel, also revealed that among the top security concerns in the region, 86% viewed political instability in Pakistan as the most pressing peace and security risk, while the conflict on the Korean peninsula followed closely behind at 75%. Interestingly, given the tone of U.S.-China relations in recent times, comparatively few saw the deterioration of U.S.-China relations (37%), the modernization of China's military capabilities (38%), or the strengthening of U.S. military alliances in Asia as significant threats to regional security.
On the economic front, Japan was viewed as having the bleakest economic prospects out of its six G20 Asian counterparts (32% positive). However, Canada's current relations with Japan ranked second highest, with 69% of Canadians viewing it in a positive light.
The full survey results on the economic and security outlook for Asia in 2011, the state of Canada's relations with key countries in Asia, and the priority areas for Canadian government policy in Asia, can be viewed at http://www.asiapacific.ca/surveys/points-view/points-view-asia-pacific-issues-survey-1.
The Points of View Asia-Pacific is an opinion panel of the Asia Pacific Foundation of Canada comprised of 622 individuals who are connected to or engaged in Asia through professional, academic or personal interests. It is a unique medium through which Canada's growing community of Asia practitioners can voice their opinions and views on policy issues of the day that relate to Canada's relations with Asia. Surveys on issues related to Canada-Asia relations will be issued on a bi-monthly basis. Data was collected between February 3-6, 2011 with a total of 275 people completing all or part of the survey questionnaire. The response rate for this survey is 44%. The margin of error for the total sample of 275 is +/-5.9%, 19 times out of 20. More information on the profile of Points of View Asia-Pacific panel members can be viewed at http://www.asiapacific.ca/surveys/points-view/points-view-asia-pacific-opinion-panel-profile.
About APF Canada
The Asia Pacific Foundation is an independent resource for Canadians on contemporary Asia and Canada-Asia relations. As a national not-for-profit organization established by an Act of the Federal Parliament in 1984, the Foundation brings together people and knowledge to provide the most current and comprehensive research, analysis and information on Asia and on Canada's transpacific relations. It promotes dialogue on economic, security, political and social issues, helping to inform public policy, the Canadian public and Canada's Asia practitioners. The Foundation is funded principally through an endowment from the Government of Canada and by corporate and individual donors.

With an eye on China, India steps up defence spending

By Sanjeev Miglani
NEW DELHI, Feb 28 (Reuters) - India increased annual defence spending by about 11.6 percent on Monday, aiming to overhaul the military to counter the rapidly growing capabilities of giant neighbour China.
The hefty increase suggests the government plans to move ahead with some of a slew of planned defence acquisitions, analysts said, including a $10.5 billion fighter jet contract, one of the world's largest on offer.
India, among a host of countries wary of China's economic and military heft, is also eyeing surveillance helicopters, transport aircraft and submarines to beef up defences in the air as well as in the Indian Ocean.
Finance Minister Pranab Mukherjee, presenting the 2011-2012 budget to parliament, set the military budget at just over 1.64 trillion rupees ($36.28 billion), up from last year's 1.47 trillion rupees. Last year the increase was about 4 percent.
"China is the real long-term challenge on the strategic horizon and India's security planning is geared toward it," said retired brigadier Gurmeet Kanwal who heads the government-funded Centre for Land Warfare Studies.
China, which considers the U.S. military as its main rival, set its defence spending at $78 billion last year. It is expected to announce a defence budget for 2011 later this week ahead of an annual session of parliament.
The core U.S. defense budget -- not including war funding -- was $530 billion in 2010.
More than 40 percent of the Indian defence budget for 2011 will be spent on capital expenditure, Mukherjee said, while the rest will go toward maintaining one of the world's largest standing armed forces.
"Needless to say, any further requirement for the country's defence would be met," he said seeking to assuage concerns that the rise in spending was short of the military's expectations.
Old rival and neighbour Pakistan, which like India, also has nuclear weapons, is also a factor in India's defence planning.

Indian officials expect to conclude negotiations to buy 126 combat aircraft by the end of the current fiscal year, the country's largest-ever defence order.
Saab's JAS-39 Gripen is competing with Boeing's F/A-18 Super Hornet, Dassault's Rafale, Lockheed's F-16 and Russia's MiG-35 to win the fighter contract which Indian officials said can eventually go up to 200 aircraft.
Kanwal said the defence allocation was enough to proceed with the fighter aircraft deal, although it may not leave much room for other arms imports.
"In the first year there is a signing amount you have to pay which shouldn't be a problem," he said.
India, which traditionally has had an edge over China in terms of combat air superiority with more modern planes, has in recent years seen the gap closing as Beijing modernised its air force.
China's plans for a stealth aircraft, designed to rival the U.S. F-22, have in particular unnerved Indian security planners prompting a race to overhaul the air force with its Soviet-era planes.
India, which long focused its military planning on Pakistan, is also scrambling to modernise its navy to counter China's influence in the Indian Ocean through its "string of pearls strategy" of developing a network of friendly ports from Gwadar in Pakistan to Hambantota in southern Sri Lanka.
Another military expert said given the scale of the challenge facing India, the increase in defence expenditure was modest.
"It's not a dramatic increase if you take inflation into account. Military inflation will be even higher," said Ajai Sahni, director of the New Delhi-based Institute for Conflict Management.
"It doesn't really demonstrate a will to completely overhaul the armed forces to meet the challenges." ($1=45.2 rupees) (Editing by Alistair Scrutton and Robert Birsel) REUTERS as 


Lộ diện đường dây lừa đảo “sổ đỏ”


(Dân Việt) - Điều tra của phóng viên cho thấy một đường dây lừa đảo, chiếm đoạt sổ đỏ của nông dân đang hiện hữu.

NTNN đã có bài phản ánh về những trường hợp bà con nông dân ven đô đang đối diện với nguy cơ mất nhà do cả tin, ủy quyền “sổ đỏ” cho kẻ môi giới vay vốn ngân hàng.
Vay vốn ngân hàng từ… hiệu cầm đồ
Trở lại trường hợp của gia đình ông Trần Quang Phát (73 tuổi, ở xã Đông Mỹ, huyện Thanh Trì, Hà Nội) - người đã ủy quyền quyền sử dụng mảnh đất 148m2 cho bà Nguyễn Thị Lý (SN 1956, ở thôn Vân Trì, xã Vân Nội, huyện Đông Anh, Hà Nội), để nhờ vay ngân hàng 600 triệu đồng.
Ông Ngô Văn Xuân tìm những giấy tờ liên quan đến bà Lý để cung cấp cho phóng viên.
Theo anh Trần Quang Giới (con trai ông Phát), sở dĩ gia đình anh quen và nhờ được bà Lý vay vốn ngân hàng là qua sự giới thiệu của bà Lưu Hoàng Mai (ở phường Đức Giang, quận Long Biên). Sau khi làm các thủ tục ủy quyền cho bà Lý và được Văn phòng công chứng ở Trung Liệt (Đống Đa) chứng nhận, gia đình anh Giới đã được nhận 400 triệu đồng, còn 200 triệu đồng đến nay vẫn chưa nhận.
Ngay sau khi có được sổ đỏ mảnh đất 148 m2 trên, người phụ nữ này đã không đi vay vốn ngân hàng theo cam kết mà mang đến cầm cố tại một cửa hàng cầm đồ. Khi người ở cửa hàng cầm đồ đến nhà anh Giới yêu cầu bàn giao nhà đất, lúc đó anh Giới mới phát hiện mảnh đất của gia đình đã bị bà Lý chuyển nhượng cho chủ cửa hàng cầm đồ với giá hơn 1 tỷ đồng (giá trị thực tế của mảnh đất là hơn 2 tỷ đồng).
Tương tự, trường hợp ông Ngô Văn Xuân (SN 1965, ở xã Phù Lỗ, huyện Sóc Sơn), đã ủy quyền sử dụng mảnh đất 300m2 cho bà Nguyễn Thị Lý, để nhờ vay ngân hàng 100 triệu đồng. Đến nay gia đình ông Xuân vẫn chưa nhận được một đồng tiền vay. Nhưng mới đây, 3 người làm ở một cửa hàng cầm đồ trên đường Đại La, đến nhà ông Xuân yêu cầu dọn nhà, bàn giao mặt bằng, vợ chồng ông mới biết mảnh đất nhà ông đã bị bán cho cửa hàng cầm đồ.
Theo những người ở cửa hàng cầm đồ, bà Lý đã chuyển nhượng mảnh đất 300m2 trên cho họ với giá 800 triệu đồng. Như vậy, qua 2 trường hợp trên cho thấy bà Lý đều đã không mang sổ đỏ đến ngân hàng vay vốn như cam kết ban đầu.
Cán bộ ngân hàng, Công chứng viên giả (?)
Trao đổi với NTNN, ông Ngô Văn Xuân và vợ là bà Trần Thị Tơ đều xác nhận khi ký hợp đồng ủy quyền là tại nhà riêng của bà Lý (ở thôn Vân Trì, xã Vân Nội, huyện Đông Anh). Tại buổi ký hợp đồng, vợ chồng ông Xuân được bà Lý giới thiệu có mặt ông Nguyễn Văn Linh - công chứng viên của Văn phòng Công chứng Hồ Gươm và một nữ cán bộ ngân hàng tên là Mai. Chính vì sự xuất hiện của 2 nhân vật đó nên vợ chồng ông Xuân càng tin tưởng bà Lý trong việc nhờ vay vốn ngân hàng.
Theo cung cấp của các nạn nhân, phóng viên đã gọi điện di động cho bà Nguyễn Thị Lý theo số máy: 0906.022…, để xin gặp làm rõ những nội dung tố cáo của các nạn nhân. Người nghe máy là một phụ nữ. Khi chúng tôi vừa giới thiệu là phóng viên, người phụ nữ này đã thoái thác và tắt máy.
Tuy nhiên, sau này ông Xuân mới biết người phụ nữ tên là Mai không phải là cán bộ ngân hàng. Ông Xuân đã tìm đến tận nhà riêng và biết đó là bà Lưu Hoàng Mai, người có một văn phòng tư vấn ở Đức Giang (Long Biên).
“Anh Công chứng viên xuất hiện tại nhà bà Lý khoảng 30 tuổi. Nhưng khi tôi đến tận Văn phòng Công chứng Hồ Gươm hỏi có ai tên là Nguyễn Văn Linh, 30 tuổi, thì anh Dũng - Trưởng Văn phòng Công chứng cho biết không có ai như thế. Tôi cho rằng người đàn ông tên Linh xuất hiện tại nhà bà Lý là công chứng viên giả”- ông Xuân nghi ngờ và cho chúng tôi xem bản hợp đồng ủy quyền có chữ ký của người đàn ông tên Linh.
Trao đổi với NTNN, ông Nguyễn Bá Dũng - Trưởng Văn phòng Công chứng Hồ Gươm cho biết, theo quy định thì chỉ công chứng tại nhà riêng khi người đó bị ốm không đi lại được hoặc có lý do chính đáng được pháp luật cho phép.
Sau khi phát hiện những sự thật trên, vợ chồng ông Xuân đã quyết định không vay tiền nữa, và đòi lại sổ đỏ. Nhưng khi gọi điện cho bà Lý, bà Mai thì họ luôn tắt máy. Vợ chồng ông Xuân tìm đến nhà riêng, họ lẩn trốn. Giờ vợ chồng ông Xuân chỉ trông chờ vào cơ quan chức năng sớm làm rõ vụ việc.

Gaddafi thách thức LHQ, thề tiêu diệt phiến quân

28/02/2011 08:49:41
- Hãng tin Reuters ngày 28/2 đưa tin Tổng thống Libya Muammar Gaddafi đã bác bỏ các biện pháp trừng phạt mới của LHQ đối với ông này, đồng thời tuyên bố sẽ bao vây và tiêu diệt những kẻ chống chính phủ.

Trả lời phỏng vấn qua điện thoại một kênh truyền hình hôm 27/2, ông Gaddafi nói cuộc bỏ phiếu hôm 26/2 của Hội đồng Bảo an LHQ áp đặt các lệnh cấm đi lại và phong tỏa tài sản đối với ông cũng như các trợ lý của ông không có hiệu lực. Ông Gaddafi tuyên bố sẽ ở lại Libya và cáo buộc các thế lực nước ngoài cùng Al Qaeda đã gây ra tình hình bất ổn hiện nay tại đất nước ông.
Tổng thống Libya Muammar Gaddafi trong lần xuất hiện gần đây nhất trên truyền hình
Tổng thống Libya Muammar Gaddafi trong lần xuất hiện gần đây nhất trên truyền hình
Cuộc trả lời phỏng vấn được thực hiện từ văn phòng ông Gaddafi ở thủ đô Tripoli.

Trong khi đó, một nguồn tin ở Nalut cho biết các lực lượng đối lập đã kiểm soát một số thị trấn ở miền Tây Libya và đang chuẩn bị tiến đến thủ đô. Nalut là một thị trấn nằm cách Tripoli 235 km về phía Tây. AFP cho biết các lực lượng an ninh trung thành với ông Gaddafi đã hoàn toàn vắng bóng trên các đường phố.
Lực lượng chống chính phủ ở thị trấn Nalut, cách Tripoli hơn 200km về phía Tây hôm 27/2
Lực lượng chống chính phủ ở thị trấn Nalut, cách Tripoli hơn 200km về phía Tây hôm 27/2
Trong khi bất ổn leo thang tại Libya, các quốc gia phương Tây tiếp tục có các động thái nhằm can thiệp vào quốc gia nhiều dầu mỏ này. Ngày 27/2,  Anh cho biết sẽ phong tỏa tài sản và dỡ bỏ quyền miễn trừ ngoại giao của ông Gaddafi và các thành viên trong gia đình ông nhằm thực thi nghị quyết trừng phạt của HĐBA. Thủ tướng Anh David Cameron cũng kêu gọi Tổng thống Libya Gaddfi từ chức.

Cùng ngày, Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton tuyên bố Mỹ sẵn sàng cung cấp viện trợ cho lực lượng đối lập ở Libya. Bà Hillary nói: "Chúng tôi sẵn sàng cung cấp bất cứ kiểu viện trợ nào mà bất kỳ ai muốn nhận từ Mỹ. Chúng ta mới chỉ ở vào giai đoạn khởi đầu”.
Lực lượng đặc nhiệm RAF của Anh đã tiến vào lãnh thổ Libya cùng chiến dịch di tản công dân nước này
Lực lượng đặc nhiệm RAF của Anh đã tiến vào lãnh thổ Libya cùng chiến dịch di tản công dân nước này
Ngoại trưởng Hillary nhấn mạnh Mỹ muốn ông Gaddafi ra đi càng sớm càng tốt. Tuyên bố này được Ngoại trưởng Mỹ đưa ra khi bà chuẩn bị rời Washington đi tham dự một hội nghị của LHQ vào ngày hôm nay (28/2) và tiến hành các cuộc gặp song phương với nhiều người đồng cấp để thảo luận về cuộc khủng hoảng ở Libya.

Tổng thống Mỹ Barack Obama cũng lên tiếng kêu gọi ông Gaddafi ra đi ngay lập tức. Hai nghị sĩ cấp cao của Mỹ là Thượng nghị sĩ John McCain của Đảng Cộng hòa bang Arizona và Thượng nghị sĩ độc lập Joe Lieberman của bang Connecticut đã hối thúc nước này công nhận chính phủ chuyển tiếp ở Libya và cung cấp cho chính phủ này vũ khí cũng như viện trợ nhân đạo để chống lại ông Gaddafi.

Bảo Minh
(Tổng hợp)

Quan chức không thể thay thần linh trong lễ hội--3 bài báo về lễ hội

 Khánh Linh (thực hiện)
Vấn đề là nhiều khi vì lợi ích của chính nhà chùa nhà đền, hoặc vì sự "phân chia" lợi ích giữa nhà chùa, nhà đền với chính quyền địa phương, nên cả 2 đã không quyết liệt trong việc điều chỉnh, thậm chí còn muốn khai thác nhiều hơn- Nhà sử học Dương Trung Quốc.
Sao phải giảm bớt lễ hội?
- Trước sự nhộn nhạo của nhiều lễ hội những năm gần đây, nhiều ý kiến đề xuất nhà nước phải vào cuộc, phải giảm bớt số lượng lễ hội. Ông có nghĩ vậy không?
- Lễ hội là tập quán tốt đẹp của dân tộc. Chúng ta phải biết trân trọng. Bảo tồn được lê hội là đáng mừng, sao lại lên án chuyện có mấy ngàn lễ hội và tư duy theo kiểu phải giảm bớt số lượng lễ hội? Thế thì phải giữ bao nhiêu, giảm mấy trăm lễ hội là vừa?
Bạn cứ bảo lễ hội nhộn nhạo, nhưng thử xem lại có bao nhiêu lễ hội thật sự nhộn nhạo? Và bao nhiêu, trong những lễ hội nhộn nhạo đó là hội truyền thống? Hay quay đi quay lại chỉ có một vài lễ hội bị phê phán từ năm này sang năm khác mà chủ yếu là do công tác tổ chức và sự biến dạng do những tác động của xã hội.
Bản chất lễ hội truyền thống ở VN gắn với 2 yếu tố: Thứ nhất là làng xã, thứ 2 là tín ngưỡng. Phần lớn trong mấy nghìn lễ hội vốn là hội làng, dường như xưa kia cứ có làng là có hội, đó là dịp để người dân theo chu kỳ thời gian nghỉ dưỡng, thỏa mãn nhu cầu tinh thần, nhu cầu tín ngưỡng mà quanh năm vất vả lao động không được hưởng.
Khi cơ cấu làng xã bị biến đổi, bị phá vỡ, rồi đô thị hóa, thị trường hóa thì lễ hội buộc phải thay đổi. Vấn đề là ứng xử thế nào với sự thay đổi đó, chứ khó đòi hỏi nó phải giữ nguyên. Câu chuyện thành công của hội Gióng là vì ta biết cách ứng xử với nó, chứ không phải nó không thay đổi. Từ bài học thành công đó, cố gắng tìm ra nguyên nhân, mà nguyên nhân quan trọng nhất là lễ hội phải xuất phát từ nhu cầu của người dân, mà trước hết là người dân bản địa, chủ nhân của những lễ hội.
Nhà nước chỉ là người bảo trợ và tạo ra những điều kiện và môi trường văn hoá và an toàn trong đó có các hoạt động dịch vụ. Câu chuyện hội Gióng mới rồi mà trong nội dung lễ hội đề cập tới cả "thành tích sinh đẻ có kế hoạch của địa phương là "bóng dáng" sự can thiệp của Nhà nước làm sai lệch những giá trị của lễ hội dân gian.
Với người dân, hoạt động lễ hội gắn với 2 động lực, động lực tinh thần là nối tiếp được truyền thống của tổ tiên, tiền nhân. Ký ức về lễ hội từ khi mình là đứa trẻ được thúc đẩy họ phải tiếp tục giữ gìn cho con cháu. Giá trị tinh thần của lễ hội là gắn kết những người dân địa phương với nhau, gắn kết gia đình, gắn kết cộng đồng với quê hương... Giá trị tinh thần cũng chứa đựng cả những giá trị tâm linh của tín ngưỡng và tôn giáo. Bà con công giáo cũng có những lễ hội gắn với vùng miền của mình...
Nhưng ngoài lợi ích tinh thần thì người dân cũng cần cả lợi ích vật chất. Nhiều địa phương nhờ những hoạt động dịch vụ phục vụ lễ hội mà có đời sống tốt hơn. Nếu ý thức một cách cũng rất thực dụng, rằng lễ hội là cơ hội quảng bá hình ảnh của địa phương mình, quê hương mình, thì người ta phải ứng xử theo lối "tốt đẹp phô ra, xấu xa đậy lại".
Đây chính là lĩnh vực mà chính quyền và các tổ chức đoàn thể đóng vai trò quan trọng. Với những lễ hội đang bị kêu ca, lợi ích vật chất đang lấn át, thì phải có sự điều tiết bằng luật pháp, bằng dư luận xã hội, và bằng tất cả yếu tố cộng đồng, kể cả sự gương mẫu của những người có trách nhiệm.
Hội Gióng. Ảnh: PLVN
Quan chức không thể thay thế thần thánh
- Sự làm gương? Vậy ông thấy việc quan chức, công chức đi lễ hội có làm gương được không?
- Quan chức, công chức có nhu cầu đi lễ hội và quyền được đi dự lễ hội, không nên phê phán chuyện đó. Họ đi lễ hội cũng là cơ hội để gần với dân, thoát ra khỏi hệ thống quan liêu do môi trường làm việc. Đó cũng là cơ hội tiếp cận với văn hóa dân gian, với thực tiễn đời sống, trực tiếp nhìn thấy những mặt tiêu cực của xã hội. Không nên quan niệm công chức không đi lễ hội mới là tiên tiến.
Nhưng tính gương mẫu khi đi lễ hội là cần nhất. Tất cả công chức, lãnh đạo gương mẫu thì sẽ tác động tích cực cho đời sống lễ hội. Các vị đi lễ cũng phải "nhập hội tuỳ tục" chứ không phải đóng vai bề trên xuống cho địa phương cung phụng.
- Ý ông là dù quan chức hay công chức thì cũng nên đi lễ hội như một... người dân?
- Đương nhiên rồi. Đạo lý ngày xưa khi một ông quan về làng cũng phải hạ mã (xuống ngựa - PV), phải thưa gửi bề trên theo thứ bậc của tập quán "trọng sỉ hơn trọng tước". Mỗi công chức, mỗi quan chức, mỗi lãnh đạo hành xử tốt trước mặt dân là lúc quảng bá tốt nhất thương hiệu của chế độ. Đương nhiên với những người có chức trách quản lý xã hội thì họ có mặt để thực thi trách nhiệm của mình.
Bản thân họ cũng phải hiểu biết, ý thức được ý nghĩa của lễ hội. Không thể để quan chức đóng triện, khai ấn. Đây không phải vấn đề của chức vụ, của danh dự. Lãnh đạo không thể đóng vai trò thay cho thần linh hay những tập quán dân gian được. Các quan chức nên nghe tư vấn của các nhà văn hóa để có cách ứng xử đúng thì sự có mặt của quan chức sẽ là đáng quý, là dịp để họ hiểu thực tế đời sống.
Tuy nhiên, cũng phải xác định, đã là lễ hội thì phải nô nức, phải có chút chen vai thích cánh, chứ đi lễ hội mà nghiêm trang như đi dự hội nghị, hay dự... đại hội Đảng thì người ta cũng chẳng thích.
Nếu đền, chùa yêu cầu người dân chỉ bỏ tiền công đức vào 1 hòm, không rải tiền lẻ khắp nơi... thì người đi lễ cũng sẽ làm theo. Ảnh minh họa
Nhà chùa cũng nên đóng vai trò định hướng
- Có một thực tế là sự nhộn nhạo, chen lấn xô đẩy ở lễ hội ngoài Bắc "tệ" hơn hẳn trong Nam? Vì sao vậy thưa ông?
- Cộng đồng của mình ngày xưa là cư dân làng xã, nên những cách hành xử kiểu chen vai thích cánh, chọc ghẹo... trong lễ hội là để phá bỏ trật tự hàng ngày. Hội đền, chợ tình và nhiều tập tục tôn vinh sự phồn thực, phá khuôn khổ của lễ giáo phong kiến là một phần tạo nên sự hấp dẫn của lễ hội xưa.
Giờ đây, từ làng xã ra đô thị, song hành với đô thị hóa nhưng con người không được "đô thị hóa" về mặt văn hóa, thiếu ý thức tôn trọng trật tự xã hội, ý thức tuân thủ luật pháp. Làng xã chi phối nhau về tập tục, còn đô thị tập trung người tứ chiếng nên phải có cam kết, quy ước, khế ước xã hội.
Trong Nam do hoàn cảnh lịch sử đã được trải qua giai đoạn dài của văn minh đô thị nên đến giờ vẫn giữ lại được ít nhiều.
Ký ức của tôi không giàu lắm, nhưng tôi nhớ Hà Nội dưới thời Pháp thuộc trật tự, nề nếp, là do văn minh đô thị của người Pháp, có sự áp đặt, nhưng người Hà Nội khi đó cảm thấy đó chính là văn hóa của mình. Còn sau giai đoạn đó thì văn minh đô thị chưa xây được bao nhiêu thì xu hướng nông thôn hoá ngày càng trầm trọng. Ta xây dựng nhiều đô thị nhưng nhân tố thúc đẩy văn hóa đô thị rất hạn chế. Cho đến bây giờ chưa có chính quyền đô thị, thì biết bao giờ xây dựng được văn hoá đô thị ...
- Trong sự "thái quá" của không khí lễ hội mấy năm nay, dư luận thường đổ lỗi cho ứng xử của người dân, và vai trò của Nhà nước. Theo ông, như thế đã đủ chưa?Các nhà chùa có nên đóng vai trò điều chỉnh, hướng dẫn người dân dự lễ như thế nào cho văn minh, văn hóa?
- Nguời dân và Nhà nước đúng là 2 nhân tố quan trọng nhưng tôi còn muốn nói đến nhân tố thường tạo ra những hoạt động tín ngưỡng, cái linh hồn của lễ hội, đó là vai trò của nhà chùa, nhà đền... rất quan trọng. Nếu những người trụ trì đền, chùa, miếu... thật sự muốn tạo không gian văn hoá cho lễ hội, thì họ hoàn toàn có thể điều chỉnh.
Vấn đề là nhiều khi vì lợi ích của chính nhà chùa, nhà đền, hoặc vì sự "phân chia" lợi ích giữa nhà chùa, nhà đền với chính quyền địa phương, nên cả 2 đã không quyết liệt trong việc điều chỉnh, thậm chí còn muốn khai thác nhiều hơn.
Chẳng hạn, rất nhiều đền chùa đã yêu cầu người dân chỉ được đốt 1 nén hương trong gian thờ chính, hoặc chỉ đốt hương ở ngoài sân, và người đi hành lễ rất vui vẻ tuân thủ. Nếu bây giờ đền, chùa cũng yêu cầu người dân chỉ bỏ tiền công đức vào 1 hòm, không rải tiền lẻ khắp các ban thờ, cả trên tượng, trên gốc cây... coi đó là đi ngược lại với tinh thần của tôn giáo, tín ngưỡng thì người đi lễ cũng sẽ làm theo thôi.
Thậm chí, nếu người trụ trì nhà chùa lên tiếng yêu cầu những người đi hành lễ không chen lấn, xô đẩy, để giữ không gian, tự nhiên người đi hành lễ cũng sẽ phải để ý hơn. Còn bây giờ thì thấy khắp nơi là "hòm công đức", không phải để cho dân tiện đóng góp mà lại dường như khích lệ, nhắc nhở người đi chùa đóng góp như một nghĩa vụ.
Đành rằng tập tính, thói quen của người dân, hay những điều chỉnh ở tầm vĩ mô của Nhà nước, nhưng quan trọng vẫn là nhà chùa và chính quyền địa phương. Bản thân người đi lễ hội, họ tiếp nhận được gì từ không gian lễ hội thì họ sẽ ứng xử trở lại theo cách đó.


Vì sao khách quốc tế ít đến lễ hội ? 

Chùa Hương luôn là điểm thu hút du khách. Ảnh: Tạ Dũng
VH- Lễ hội được nhìn nhận như một “bảo tàng sống” về đời sống cư dân văn hoá bản địa. Nhất là dịp xuân về, hàng nghìn lễ hội diễn ra trên cả nước được nhìn nhận như là cơ hội để hút khách. Tuy vậy, để thành một sản phẩm chuyên đề hút khách, đặc biệt là khách quốc tế, rất cần đầu tư và quảng bá, tổ chức chuyên nghiệp.
Chưa thu hút khách quốc tế
Bà Đặng Thị Thọ, Giám đốc Chi nhánh Công ty Du lịch Phượng Hoàng tại Hà Nội khẳng định: Đa phần khách quốc tế không mặn mà lắm với lễ hội. Lý do lễ hội ở Việt Nam quá đông người, nhất là hôm chính hội thường quá tải dẫn đến lộn xộn, giao thông ùn tắc, môi trường ô nhiễm... Thậm chí có khách quốc tế mê văn hóa Việt Nam đi lễ hội đền Hùng năm vừa rồi phàn nàn rằng dọc đường tràn ngập túi nilong, rác thải...
Đối với khách phương Tây, tổ chức tour tham gia lễ hội rất khó bởi chương trình tour thường lên lịch trước 6 tháng, lịch trình đi khoảng hơn 10 ngày, trong đó nếu đi riêng lễ hội sẽ mất hẳn 1 ngày. Trong khi cũng với thời gian đó đi tham quan các nơi khác, họ đi được nhiều điểm hơn. Bên cạnh đó, dịp đầu xuân này đi đến đâu cũng có lễ hội, trên hành trình đi nếu có gặp lễ hội, hướng dẫn viên (HDV) sẽ giới thiệu kết hợp cũng hiệu quả hơn.
Tâm lý khách nước ngoài khi đi du lịch thường tránh những nơi quá đông, không an toàn và muốn tìm hiểu, trò chuyện, giao lưu với người dân bản xứ. “Với cái nhìn của người làm du lịch, chúng tôi muốn đưa khách gần gũi hơn với người dân, cảm nhận được cuộc sống, nét văn hóa người dân địa phương thì hiệu quả hơn sẽ chính là du lịch cộng đồng.
Như khách muốn tìm hiểu bản sắc văn hóa, nghi lễ vùng đồng bằng sông Hồng, chúng tôi vẫn tổ chức tour đi Bắc Ninh với chùa Bút Tháp, đền Đô, nghe hát Quan họ... hay đi Hải Phòng để tìm hiểu về rối nước, rối cạn, nghe Ca trù. Đó mới là cái mà du khách nước ngoài cần”, bà Thọ nhấn mạnh, “Còn nếu du khách nào muốn đến lễ hội, chúng tôi vẫn tổ chức theo yêu cầu của khách nhưng cũng cảnh báo trước những tình huống thường xảy ra để khách lường trước”.
“Thực tế, khách quốc tế đi theo tour mua trước thường ít khi đi lễ hội bởi lễ hội thường cố định về thời gian. Khách quốc tế đến lễ hội thường là người am hiểu về văn hóa, có thời gian đi du lịch dài ngày”, ông Lại Văn Quân, Trưởng phòng Lữ hành (Công ty du lịch Mai Linh) nhận xét, “ngoài ra còn có khách Tây ba lô, nhưng họ rất thích các lễ hội của đồng bào dân tộc”.
Quy hoạch và đầu tư có trọng điểm
Trong những năm qua, việc khôi phục và tổ chức lễ hội truyền thống đã thu hút một lượng lớn khách du lịch nội địa và cũng đã góp phần nâng cấp hệ thống hạ tầng cơ sở địa phương, tăng thu nhập cho một bộ phận dân cư. Ngay từ khi bắt đầu thực hiện Chương trình Hành động quốc gia du lịch, từ năm 2000, để phát triển sản phẩm du lịch mới gắn với các lễ hội truyền thống, ngành Du lịch đã chọn 15 lễ hội tiêu biểu cho các vùng miền, các dân tộc, trong đó có lễ hội Xuống đồng (Lồng Tồng) của người Tày, lễ hội Katê của người Chăm, lễ hội Ooc Om bok của người Khmer... để đầu tư, chuẩn hóa thông tin, kịch bản với mục đích vừa tôn trọng tính truyền thống đặc sắc của lễ hội, vừa bảo đảm tính khoa học trong công tác tổ chức, đáp ứng yêu cầu của khách du lịch.
Tuy nhiên, theo bà Hoàng Thị Điệp, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch, thời gian qua, việc khai thác các lễ hội văn hóa của các vùng dân tộc thiểu số để phát triển du lịch còn hạn chế do công tác quản lý, tổ chức các lễ hội còn bất cập. Một số lễ hội ngày càng bị mất đi giá trị nguyên gốc, bị sân khấu hóa, bổ sung, xen kẽ những yếu tố hiện đại, lai căng, không phù hợp gây phản cảm cho khách du lịch. Một số lễ hội mang tính chất tâm linh, thần bí, có sự tham gia quá ồn ào, ảnh hưởng đến không gian, tính chất lễ hội nên không nhận được sự hưởng ứng của cộng đồng dân cư địa phương. Thậm chí, có lễ hội được tổ chức tràn lan, bị thương mại hóa gây bức xúc trong dư luận.
Theo bà Điệp, để tổ chức lễ hội dân gian vừa giữ được bản sắc văn hóa dân tộc vừa phục vụ phát triển du lịch, cơ quan chức năng và chính quyền địa phương cần rà soát lại, sau đó, căn cứ vào quy mô, tính chất, thời gian, địa điểm và các điều kiện về cơ sở vật chất, lựa chọn 20 - 30 lễ hội để chuẩn hóa thông tin, kịch bản, đầu tư đưa vào khai thác phục vụ du lịch.
Đồng quan điểm này, ông Trương Minh Tiến, Phó giám đốc Sở VHTTDL Hà Nội cho biết, du lịch Hà Nội cũng chỉ chọn vài lễ hội điển hình rồi quy hoạch, có đầu tư trọng điểm để hình thành sản phẩm chuyên biệt đón khách. Riêng với Lễ hội Gióng, đây là 1 trong 3 di sản văn hóa được UNESCO công nhận trong năm 2010 sẽ là điểm nhấn để thu hút khách, ngành Du lịch Thủ đô sẽ có quy hoạch riêng trong chiến lược phát triển du lịch đến năm 2030 và sẽ sớm trình thành phố Hà Nội phê duyệt trong quý II.2011.
Xuân Cường

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Minh Thuyết nói về

"hối lộ thần thánh"

SGTT.VN - Nhận xét về tình trạng lễ hội bát nháo như hiện nay, phó chủ nhiệm uỷ ban Văn hóa - Giáo dục thanh thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội, GS Nguyễn Minh Thuyết nói:
Mỗi ngày có trên 20 lễ hội
phó chủ nhiệm uỷ ban Văn hóa - Giáo dục thanh thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội, GS Nguyễn Minh Thuyết. Ảnh: Ngọc Thắng
Theo thống kê, cả nước ta hiện nay có khoảng 8.000 lễ hội mỗi năm. Như vậy, 365 ngày thì trung bình ngày nào cũng có trên… 20 lễ hội. Như thế là nhiều.
Tuy nhiên, cũng phải thấy những cái được gọi là lễ hội gồm nhiều loại hình, trong đó lễ hội dân gian chiếm nhiều nhất và chủ yếu do các làng xã tổ chức, tiếp đến là những ngày lễ, hội do Nhà nước tổ chức; các ngày lễ, hội quốc tế (như ngày 14.2, ngày 8.3, tới đây có thể là ngày của Mẹ, ngày của Cha…) và tiếp sau nữa là những liên hoan gắn với yêu cầu địa phương, ngành nghề (ví dụ liên hoan trái cây, cà phê…).
Có một số lễ hội khá đặc biệt, gắn với yêu cầu phát triển du lịch, phát triển kinh tế địa phương. Riêng về lễ hội dân gian, những lễ hội gắn với làng xã, trước đây từng có giai đoạn bị ngắt, đứt đoạn, nay nhiều nơi đã được khôi phục lại một cách không chính xác, dẫn đến đã có sự khác trước, thậm chí có nhiều biến dạng, méo mó, tốt hơn thì ít mà xấu đi thì nhiều. Đó là tình trạng "buôn thần bán thánh" ngay tại chốn đình chùa miếu mạo, là việc đặt quá nhiều hòm công đức; là những nghi lễ rước đón thần linh, múa hát… đang bị hành chính hóa một cách thái quá.
Một số nơi khôi phục lại những thủ tục không biết có từ bao giờ, nghiên cứu chưa kỹ. Một số lãnh đạo lại được mời tham gia rất nhiệt tình, thành ra đã bị lợi dụng hình ảnh của mình, đi tô vẽ cho những điều không chắc chắn đó. Điều này rất không ổn. Tôi cho rằng rất cần nghiên cứu lại. Ví như tục khai ấn ở Đền Trần nếu được làm thì phải theo trình tự, không cổ vũ mê tín, cũng không thành chuyện mua bán theo kiểu “tiền trao, cháo múc” như hiện nay…
Lên án những hành động kiểu "hối lộ thần thánh"
Chen lấn, xô đẩy nhau như thế này để xin lộc, cầu tài tại nơi tôn nghiêm thì không còn gì để nói. Ảnh: internet
Tôi rất phản cảm với cái cách một số người có chức quyền vẫn làm ở một số đình chùa: thi nhau trồng cây, rồi treo biển ghi tên hoặc khắc đá ghi tên… Xưa Bác Hồ trồng cây con, rồi từ đó người dân trồng thành rừng. Giờ, họ đưa cổ thụ nơi khác về mà cũng gọi đó là trồng cây? Đó là chưa nói đến sự khiêm tốn của người treo biển ở nơi thờ cúng những bậc tiền bối
Việc mạnh ai nấy làm theo kiểu “ hối lộ thần thánh”, đạo đức xã hội bị xem nhẹ ở chốn linh thiêng cần phải bị lên án. Chốn tôn nghiêm không thể trở nên xô bồ, phàm tục hóa. Lẽ ra đến chùa là để lấy lại sự thanh thản trong tâm hồn thì người ta lại đến với lòng tham, trái với đạo lý nhà Phật.
Ai đầu têu những chuyện đó? Người bình thường đi chùa thường chỉ cầu mong cơm đủ ăn áo đủ mắc, con cái ngoan ngoãn khỏe mạnh, học hành đỗ đạt. Nhưng một số người đến chùa phải chưng lễ thật to, cầu thật nhiều lộc; tiền ủng hộ đồng bào lũ lụt thì ít mà chi cho cầu lộc cầu tài và cúng giải hạn, đốt vàng đốt hương tốn kém bao nhiêu cũng không tiếc. Đó chính là một bộ phận người có tiền, có chức quyền và có cơ hội có chức quyền thì mới vậy.
Giải pháp nào có thể xóa bỏ được những tệ nạn đó? Vẫn là tuyên truyền, giáo dục, thảo luận mà không thể ép buộc, cấm đoán vì việc tâm linh là tự nguyện. Nhưng cán bộ nhà nước phải làm gương. Đạo Phật phải đúng với giáo lý truyền thống, có những đóng góp tích cực vào đời sống tâm linh của người dân.
Trong khi chờ xã hội tự điều chỉnh, sàng lọc những điều hay dở, tích cực và tiêu cực, về phía Chính phủ, phải sớm ra tay, dẹp các hiện tượng mê tín dị đoan. Cán bộ nào mà hay cầu cúng, phải nhắc nhở, không để tiếp diễn. Xã hội cần có chuẩn mực. Đây chính là một “đại vấn đề”. Các nhà nghiên cứu và quản lý nên thấy được tầm quan trọng của hiện tượng trên, phải có những cuộc thảo luận từ đó đưa ra những quy định pháp lý. Nếu chưa có quy định trong luật, thì trước hết phải bắt đầu bằng những quy định…
Kim Hoa (ghi)
"Gần đây, ban Bí thư có chỉ thị về việc tổ chức những ngày kỷ niệm trong nước trên tinh thần tiết kiệm, tránh cồng kềnh và lãng phí thời gian. Chỉ tổ chức những năm chẵn. Đây cũng là một hướng tốt đối với những lễ hội chính do Nhà nước tổ chức. Đối với các lễ hội dân gian, phải trao lại, trả lại việc tổ chức cho dân, như nhiều ý kiến đã đóng góp trước đây.
Tiến tới xóa bỏ những hiện tượng thương mại hóa, mê tín dị đoan quá mức; mỗi chùa, đình chỉ nên có một hòm công đức là đủ, không nên nhét tiền vào tay Phật - như thế là nhố nhăng, coi thường thần thánh; không nên đua nhau đội lễ thật đầy, chen chúc thắp hương… trong khi kết cấu đền chùa miền Bắc thường thấp, nhỏ".
(Đại biểu QH Nguyễn Minh Thuyết)

Thứ Hai, 28/02/2011

(TT&VH Cuối tuần) - Phải nói thật là một đoạn clip năm phút thì chẳng thể nói được gì trong tuần qua. Một tuần đầy những sự điên đảo rồ dại khắp thế giới chứ chẳng riêng đâu.
Nhưng những chuyện nơi khác thì camera của ếch ngồi đáy giếng không dám động đến. Chuyện ở mình xem ra không ống kính nào tả xiết. Lăn xả vào giành giật chen lấn xô đẩy nhau ở cuộc khai ấn đền Trần là một. “Không tệ hơn năm ngoái…” là câu kết luận đầy giá trị của một quan chức trong giới hữu trách, nghe như một tiếng thở phào hơn lời chống chế, hóa ra sự việc lẽ ra có thể tệ hơn, tệ thế là may! Giành giật được coi như thành truyền thống! Cũng may đền Trần xây trên đất bằng chứ không phải cầu, nếu là cầu thì khó gì mà không xảy ra chuyện giẫm đạp đến chết như ở Campuchia... Ham hố những chức tước mới chỉ là bày đặt ấy khủng khiếp đến mức nào mà giành giật nhau đến thế? Camera nếu có thể hỏi được, nghe câu trả lời có khi ứa lệ…
Hàng ngàn người bao vây một trong các điểm bán ấn tại lễ khai ấn đền Trần (Nam Định) đêm 16-2 - Ảnh: Thuận Thắng
Một cuộc giành ấn chưa đủ chứng minh sự ham hố. Lướt ống kính qua mấy tiệm vàng, điểm bán ngoại tệ tuần vừa rồi lại thấy bao nỗi kinh hãi nữa. Phải nói là giá vàng, giá ngoại tệ nhảy múa cuồng loạn theo người (nói thế đúng hơn là ngược lại) khi ở mấy nơi vừa kể ở trên, nhất là những nơi có thương hiệu, bảo vệ phải phát tích-kê và gọi tên qua loa cho đám khách hừng hực khí thế tranh giành. Và chắc chưa dừng lại đâu, giá điện sắp tăng, giá xăng kêu bù lỗ mãi thể nào rồi cũng tăng…, nghĩa là cuộc nhảy múa cuồng loạn sẽ diễn ra trên nhiều phương diện khác.
Thực sự người ta cần nhiều đến thế không? Không ai trả lời được, những mâm đồ lễ chót vót vay trả gì đó ở đền Bà Chúa Kho tới đây năm nào cũng là ẩn số về lòng ham muốn. Người ta phải cần nhiều lắm vật chất và tiền bạc mới dâng lễ như vậy. Còn tấm lòng thành chẳng ai quan tâm lắm thì phải. Trong một tuần dày đặc vấn đề chức tước và tiền bạc, thì báo chí (chẳng biết sao cứ phải thế) cứ mỗi ngày vài ba vụ án, nào cụ 90 bị ba trẻ ranh hãm hiếp, nào vợ đốt chồng, chồng đốt vợ, nào nghi vấn bảo mẫu cho trẻ con uống thuốc ngủ. Thêm chuyện này nữa, Bộ Giáo dục & Đào tạo vừa ra văn bản đề nghị trường mầm non phải coi trọng nhân cách trẻ em. Nhưng vấn đề cần bàn cần bảo vệ hơn chính là nhân cách người lớn. Nhân cách người lớn để đi đâu mà suốt tuần toàn nghe chuyện rợn người, quá đỗi đau lòng như vậy?
Dừng lại ở hình ảnh vợ nhà báo ra tự thú, một chuyện không muốn mà không thể tránh trong tuần này, Camera mới thấy rằng tất cả những điên cuồng rồ dại vừa kể trên suy cho cùng chẳng thấm vào đâu, dù rất có thể có liên quan. Những đứa trẻ trong gia đình ấy sẽ ra sao khi những lời bàn ra tán vào trên báo tới đây đều đã và sẽ là những nhát dao khía vào tim chúng?
Biết là sẽ không khác được, báo chí sẽ viết rất nhiều, bởi câu “view” giờ đây cũng là sự rồ dại không cùng!

Vietnam's tourism industry


Unsafe at any budget
Feb 28th 2011, .

“HUMAN error” has been blamed officially for the terrible accident that sank a boat in Ha Long bay and killed 12 people last week. Surely that can’t be wrong. But whose error exactly?
The boat’s 22-year-old captain—who did not go down with his ship—and one of his colleagues have been charged with negligence, according to reports published on February 21st. The valves that connected their junk’s engine-cooling pipes to the water had been left open overnight, swamping the hull. The Bien Mo sank suddenly, at around five o’clock in the morning. Eleven foreign tourists and a Vietnamese guide were drowned. Nine tourists survived.
In one respect, such accidents are not uncommon. In January 2009 a boat sank in central Vietnam and killed some 40 Vietnamese citizens. Though that disaster was blamed on similar conditions its story did not attract much in the way of international headlines.
The mere loss of human life may not be enough to attract the government’s attention. What happened in Ha Long bay last week has demanded special notice as the worst accident to afflict Vietnam’s tourist industry in the past 25 years. Safety standards have tended to be lax in Ha Long bay: that much was already known. But now other operators are expecting to feel a painful pinch.
Like several other of the fastest-developing parts of the world, Vietnam has done a remarkable job of drawing increasing numbers of foreign visitors in the past ten years. Its ongoing struggle has been to convince affluent tourists that their exotic holidays can be safe ones too.
People who work in Vietnam’s tourism business seem to be in agreement about what caused the disaster in Ha Long bay: cheapskate outfits sail clapped-out, “tired” old junks, piloted by “cowboys”. Tim Russell owns a travel company called Come and Go Vietnam and also blogs about the local industry. He tends to be quite critical of some of his competitors. A recent post of his, titled “Will anyone learn this time?”, summarises the frustrations felt by who work in his field.
Mr Russell makes one especially sharp point. “The Tripadvisor forums are full of Hanoi-based agents saying ‘Let’s not point the finger, these things happen etc etc,’ and, worst of all, claiming that if the people on board had booked more expensive tours, they wouldn’t have died, as if safety is something reserved for luxury travellers [sic].” The hope seems to be that the right sort of tourist can be lulled into ignoring the odd disaster—if only they can be reassured that their own boats will enjoy smooth sailing.
Luxury travel has taken off in Vietnam in recent years (if you don’t fancy taking a heavily congested, four-hour drive to the bay you can opt for a helicopter ride to your private boat) and it’s something that the local travel industry is keen to promote. The luxury sector is doing what it can to distance itself from the headline-grabbing accident. But a large segment of the market has ever been—and still is—strictly “budget”: banana-pancake-eating backpackers, price-sensitive Chinese packages and super-cheap deals for the domestic market.
The discount sector manages to eke out a profit by fudging many of the checks and balances applied by scrupulous international operators. In 2009 a busload of Russians travelling from beachside Mui Ne, a hotspot for Russian tourists, to the old hill station of Dalat went over the verge of a steep and winding road. More than ten people were killed. Local authorities promised quick action; the driver, who survived the crash, was charged days later. But making a villain of a driver here and a driver there does not address the root of the problem, nor, presumably, the perception of Vietnam as a safe place to visit.

That the Bien Mo was a somewhat ramshackle affair is obvious from this blog post. Though backpackers in Vietnam tend to be sniffy, their photos are eloquent. The most recent reports claim it was unlicensed. According to other reports the company at fault for the sinking of the Bien Mo was responsible for another accident, in 2009, which drowned four people in the same area.
A sustainable-tourism consultant who has worked in Ha Long bay (and asked not to be named) responds with horrified sarcasm. “Wow, so it happens again.” Many of the boaters allowed to ferry around tourists lack “even the most basic safety procedures or equipment.” If the still nascent industry is to flourish, responsible agencies are going to have to start concerning themselves with the industry as a whole.


Chính sách tỉ giá của Việt Nam: Từ góc nhìn của các chuyên gia tài chính nước ngoài.

TCCSĐT - Việc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố điều chỉnh tỷ giá VND so với đồng USD ở mức 20.693 VND/ 1 USD (tăng 9,3% so với mức 18.932 VND trước đó) và thu hẹp biên độ giao dịch từ +/-3% xuống +/-1%, đã khiến các chuyên gia tài chính, kinh tế quốc tế và khu vực đặc biệt quan tâm.
Chính sách điều hành vĩ mô đúng đắn
Đây là lần thứ tư Chính phủ Việt Nam công bố giảm giá VND trong vòng 15 tháng gần đây nhằm đối phó với tình trạng thâm hụt thương mại và thu hẹp khoảng cách chênh lệch về tỷ giá giao dịch đồng USD giữa thị trường chính thức và thị trường “chợ đen”, chính yếu tố này đã và đang làm cho tình trạng lạm phát phi mã của Việt Nam tăng cao nhất trong vòng hai năm qua. Nỗ lực của Việt Nam nhằm giảm chênh lệch giữa tỷ giá giao dịch liên ngân hàng và tỷ giá thị trường tự do là chính sách điều hành vĩ mô đúng đắn của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
Theo nhiều chuyên gia kinh tế nước ngoài, động thái này mang ý nghĩa tích cực, vì nó sẽ làm giảm bớt những áp lực đối với dự trữ ngoại hối của Việt Nam, hỗ trợ tích cực cho lĩnh vực xuất khẩu và làm giảm áp lực đối với cán cân thương mại. Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) tỏ ý hoan nghênh và coi đây là một nỗ lực để thu hẹp khoảng cách giữa tỷ giá chính thức và tỷ giá “chợ đen”. Song, sự phản ứng của một số cơ quan truyền thông Đông Nam Á cho thấy, họ lo ngại VND tiếp tục phá giá.
"Báo Bưu điện Băng Cốc" dẫn lời của Chủ tịch danh dự Hội các hãng xuất khẩu gạo Thái Lan cho rằng: "Nếu VND tiếp tục giảm giá, thì trong vài năm tới Việt Nam sẽ có thể thay thế Thái Lan trở thành nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới".
Những ý kiến khác nhau
- Trong những ngày qua, báo chí Trung Quốc đăng tải nhiều bài viết về những tác động ảnh hưởng do sự thay đổi tỷ giá của VND đem lại. Các bài viết của Trung Quốc cho rằng việc hạ thấp tỷ giá hối đoái của VND không ảnh hưởng nhiều đến Trung Quốc và cũng không thể gây ra cơn khủng hoảng tài chính, tiền tệ mới tương tự như cuộc khủng hoảng ở các nước Đông Nam Á năm 1997.
Do nền kinh tế Việt Nam có quy mô nhỏ, nên không gây ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế Trung Quốc cũng như hoạt động đầu tư của Trung Quốc tại Việt Nam do tổng mức đầu tư còn thấp. Điều mà Trung Quốc lo ngại hơn là, VND giảm giá có thể dẫn đến phản ứng dây chuyền đối với các nước ASEAN. Nếu điều này xảy ra sẽ ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế Trung Quốc, bởi đầu tư của Trung Quốc vào các nước ASEAN rất lớn. Các chuyên gia kinh tế Trung Quốc cho rằng, việc hạ thấp tỷ giá có lợi cho xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Trung Quốc, có lợi cho cân bằng cán cân thương mại Việt - Trung, nhất là trong bối cảnh hiện nay khi chênh lệch thương mại của Việt Nam trong buôn bán với Trung Quốc là rất lớn và Trung Quốc cũng rất mong muốn tăng lượng hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam sang.
Mỹ là nước lớn nhất nhập khẩu hàng từ Việt Nam, giá hàng Việt Nam trên thị trường Mỹ sẽ có sức cạnh tranh mạnh hơn. Trung Quốc là nước lớn nhất xuất khẩu hàng sang Việt Nam, giá hàng Trung Quốc tiêu thụ trên thị trường Việt Nam sẽ có phần tăng. Nhất là kể từ năm 2010 đến nay, tỷ giá hối đoái giữa đồng tiền của một số nền kinh tế mới nổi tại châu Á so với USD đã lần lượt xuất hiện xu hướng tăng giá, việc VND hạ giá sẽ có lợi cho Việt Nam tiến hành cạnh tranh với các nước đó.
Việc Việt Nam thực hiện chính sách tiền tệ giảm giá VND trong thời gian vừa qua nhằm kiểm soát thị trường tiền tệ là nỗ lực quá chậm trễ. Việt Nam chỉ có thể thu hẹp khoảng chênh lệch về tỷ giá giữa thị trường chính thức và thị trường tự do xuống mức 10%. Khi đồng tiền của Việt Nam giảm giá có thể giúp nới lỏng tình trạng suy giảm dự trữ và ổn định thị trường trước nguy cơ lạm phát và nhập siêu.
- IMF và City Group ngày 12-2-2011 cũng cảnh báo rằng: việc Việt Nam hạ thấp tỷ giá hối đoái có thể gây phản ứng liên hoàn ở châu Á và biện pháp tốt nhất để ngăn chặn lạm phát là nâng lãi suất. Thực tế, mặt bằng lãi suất quá thấp mới là nguyên nhân khiến lạm phát của Việt Nam khó kiểm soát, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cần nâng mạnh lãi suất để tương xứng với sự điều chỉnh tỷ giá hối đoái vừa qua.
Cơ quan bình xét quốc tế có uy tín là Standard&Poor’s Rating Services cho rằng: nếu Việt Nam chỉ dựa vào việc thay đổi tỷ giá sẽ khó có thể phá đi mối hoài nghi của thị trường trước việc VND sẽ tiếp tục bị mất giá. Báo cáo của Ngân hàng Credit Suisse - một trong những ngân hàng đầu tư uy tín nhất có trụ sở tại Thụy Sỹ cho rằng việc phá giá VND có lợi cho xuất khẩu của VN, nhưng đồng thời cũng tạo sức ép đối với các nước lân cận, thậm chí có thể dẫn đến làn sóng đồng loạt phá giá của các đồng tiền châu Á khác.
Kinh tế tăng trưởng nóng, nhanh liên tục trong nhiều năm đã gây ra một số vấn đề cho Việt Nam. Có nhà phân tích nêu rõ, việc điều chỉnh tỷ giá hối đoái với mức lớn lần này đã phát ra thông điệp cho biết: Chính phủ Việt Nam sẽ áp dụng biện pháp thiết thực để giải quyết những vấn đề tồn tại trong kinh tế, duy trì sự ổn định kinh tế vĩ mô. Thế nhưng, biện pháp này sẽ gây ảnh hưởng nhất định đối với thị trường các nước xung quanh và quốc tế.
Việt Nam là nước xuất khẩu nông sản chủ yếu ở Đông Nam Á, khối lượng xuất khẩu nông sản lấy gạo là chính chiếm tới 24% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam; tiếp theo là hàng dệt may, chiếm 19% tổng kim ngạch xuất khẩu. Việc phá giá VNĐ lần này sẽ có lợi cho xuất khẩu hàng nông sản và hàng dệt may của Việt Nam. Theo dự tính của các hãng xuất khẩu gạo Thái Lan, giá bán của mỗi tấn gạo Việt Nam sẽ giảm 10 USD. Nhưng điều này tạm thời không tác động mạnh tới việc xuất khẩu gạo của các nước ASEAN khác, là vì hiện nay thị trường quốc tế vẫn có nhu cầu rất lớn về gạo và các nông sản chủ yếu khác.
- Chủ tịch danh dự Hội các hãng xuất khẩu gạo Thái Lan cho rằng: do Việt Nam hiện nay tồn tại hiện tượng kinh tế quá nóng, việc phá giá VND có thể là "con dao hai lưỡi", sẽ làm cho lạm phát trở nên nghiêm trọng hơn. Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan thì dự kiến, ngành xuất khẩu của Việt Nam rất có thể gia tăng 7% lợi nhuận bởi phá giá VND, nhưng lạm phát cao cũng sẽ tăng giá thành của nhiều lĩnh vực, vì thế lại làm giảm thiểu lợi nhuận do phá giá VND mang lại.
Kể từ khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) thông báo việc thực hiện vòng hai chính sách nới lỏng tiền tệ, tại các nước châu Á đã lần lượt xuất hiện lạm phát ở những mức độ khác nhau. Trong khi Trung Quốc, Xinh-ga-po lựa chọn phương thức nâng lãi suất và tăng dự trữ ngoại tệ để ngăn cản rủi ro từ lạm phát thì riêng Việt Nam với mức lạm phát lên đến trên 12% lại lựa chọn biện pháp hạ thấp tỷ giá hối đoái. Dự trữ ngoại tệ của Việt Nam hồi tháng 9-2008 là 23.9 tỉ USD, thì đến năm 2010 chỉ còn 13.6 tỉ USD, điều này có thể tạo nguy cơ mất an ninh kinh tế của Việt Nam.
Các chuyên gia khuyến nghị
- Trước tình trạng này, nhóm chuyên gia Citi Group khuyến nghị: Việt Nam nên có những biện pháp kiểm soát tăng giá và khuyến cáo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nên tăng mức lãi suất ngân hàng và khẳng định rằng việc Việt Nam chỉ đơn thuần áp dụng chính sách phá giá tiền đồng thì không thể giải quyết các vấn đề tồn tại cơ bản liên quan đến thực trạng thiếu niềm tin trong nước đối với tiền đồng.
- Việt Nam cũng cần phải đưa ra một loạt chính sách điều hành vĩ mô bao quát hơn nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, chính sách tiền tệ cần tập trung quyết liệt nhằm kiềm chế lạm phát và chính sách tài chính cần tập trung giải quyết hạn chế nợ công. Tuy nhiên, nguy cơ khủng hoảng do mất cân bằng trong cán cân thanh toán và mức dự trữ ngoại tệ suy giảm do lạm phát leo thang và đồng VNĐ yếu là những vấn đề mà Việt Nam cần quan tâm giải quyết. Giá cả hàng hóa của Việt Nam đã tăng 12,7% trong tháng 01.2011 so với mức 11,75% của tháng 12.2010. Trong khi các quốc gia châu Á, trừ Nhật Bản, đang phải đối phó với tình trạng lạm phát, các nước như Trung Quốc, Đài Loan và Xinh-ga-po đã và đang tăng giá đồng tiền của mình và tăng mức dự trữ ngoại hối thì mức dự trữ ngoại hối của Việt Nam đã giảm xuống còn 13,6 tỉ USD vào thời điểm cuối năm 2010. Mức dự trữ ngoại hối của Việt Nam năm 2008 là 23,9 tỉ USD.
- “Chính phủ Việt Nam cần tìm ra phương pháp có hiệu quả hơn nhằm ngăn chặn thâm hụt thương mại trong khi kinh tế tăng trưởng quá nhanh, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam vẫn còn thiếu tính độc lập khiến người đầu tư ít tin tưởng vào VNĐ. Trong tình hình hiện nay, chính phủ Việt Nam cần phải tìm ra sự cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và ổn định kinh tế vĩ mô”.
- Việt Nam cũng cần phải duy trì chính sách tỷ giá cao hơn để bình ổn giá cả thị trường và ngăn chặn tình trạng bán ra VNĐ. Có như vậy mới thực hiện được chủ trương, biện pháp điều hành tỷ giá một cách linh hoạt và đối phó với tình trạng nhập siêu thay vì áp dụng chính sách tỷ giá cố định trong thời gian dài./.

Nhâm Nguyễn tổng hợp từ tư liệu nước ngoài


2 tháng, nhập siêu 1,83 tỉ USD


2 tháng đầu năm, kim ngạch nhập khẩu ước đạt 14,17 tỉ USD, tăng 28,6% so với cùng kỳ  
Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, ước tính kim ngạch xuất khấu tháng 2 đạt 5,25 tỉ USD, giảm 26% so với tháng 1/2011, do ảnh hưởng của kỳ nghỉ Tết Nguyên đán.
Tính chung 2 tháng đầu năm, xuất khẩu ước đạt 12,34 tỉ USD, tăng 40,3% so với cùng kỳ năm 2010. Một số mặt hàng xuất khẩu tăng như dệt may, dầu thô, giày dép, thủy sản, gạo, gỗ, máy móc thiết bị phụ tùng, máy tính và linh kiện; thị trường xuất khẩu của Việt Nam trong 2 tháng chủ yếu là Mỹ, ASEAN, EU, Nhật Bản và Trung Quốc.
Kim ngạch nhập khẩu tháng 2 ước đạt 6,2 tỉ USD, giảm 22,2% so với tháng 1/2011. Tính chung 2 tháng đầu năm, kim ngạch nhập khẩu ước đạt 14,17 tỉ USD, tăng 28,6% so với cùng kỳ. Như vậy mức nhập siêu của 2 tháng đầu năm là 1,83 tỉ USD./.


Xóa bỏ kinh doanh vàng miếng: Có khả thi?

Những ngày qua, thông tin về việc NHNN sẽ quản lý hoạt động kinh doanh vàng theo hướng tập trung đầu mối nhập khẩu, tiến tới xoá bỏ kinh doanh vàng miếng trên thị trường tự do đã khiến dư luận xôn xao và gây tác động không nhỏ đến tâm lý người tiêu dùng.

Ảnh minh họa

Chính sách tiền tệ nói trên nằm trong một của 6 giải pháp chủ yếu tập trung kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm an sinh xã hội được Chính phủ đưa ra trong Nghị quyết 11 hôm 24-2.

Theo lãnh đạo NHNN, để thực hiện giải pháp kiểm soát chặt chẽ hoạt động kinh doanh vàng, cơ quan này sẽ theo dõi và dự báo sát tình hình biến động giá vàng quốc tế, cung - cầu trong nước để điều hành hoạt động xuất - nhập khẩu vàng một cách hợp lý, ngăn chặn có hiệu quả hoạt động đầu cơ, găm giữ, thao túng thị trường. Đáng lưu ý, trong quý II/2011, NHNN sẽ trình Chính phủ ban hành nghị định về quản lý và kinh doanh vàng theo hướng tập trung đầu mối nhập khẩu vàng, tiến tới xoá bỏ việc kinh doanh vàng miếng trên thị trường tự do, ngăn chặn hiệu quả các hoạt động buôn lậu vàng qua biên giới.

Các giải pháp trên cho thấy, chắc chắn hoạt động kinh doanh vàng sẽ tiếp tục được kiểm soát chặt chẽ hơn trong thời gian tới, tiếp sau các điều chỉnh quan trọng của NHNN đối với thị trường này trong năm 2010 như việc  thu hẹp hoạt động huy động và cho vay bằng vàng của các tổ chức tín dụng, quyết định đóng cửa các sàn giao dịch vàng và kinh doanh vàng tài khoản của NHNN. Ở thời điểm NHNN thực hiện các chính sách tiền tệ nêu trên, dư luận có phần khá ủng hộ vì nó góp phần làm minh bạch thị trường vàng. Tuy nhiên, với chính sách lần này, nhiều người dân, doanh nghiệp và cả các chuyên gia đều cho rằng: Khó khả thi.

Theo ông Nguyễn Văn Đào, chủ tiệm vàng Tín Thịnh (Hà Nội), việc xóa bỏ kinh doanh vàng miếng tự do tại Việt Nam là một điều không khả thi. Hiện Việt Nam có hơn 80 triệu dân thì có tới 3/4 trong số đó là có vàng. Nhu cầu tích trữ, mua bán vàng của người Việt tồn tại từ xưa đến nay và ngày càng lớn.

Ông Đào cho biết, giá vàng trong nước mấy ngày qua giảm là do giá thế giới giảm chứ không phải vì ảnh hưởng từ thông tin trên. Vàng miếng cũng là một loại hàng hóa, tại sao lại cấm mua bán, giao dịch? Nhu cầu người dân vẫn lớn, nếu cấm mua bán trên thị trường tự do thì sẽ xảy ra hiện tượng mua bán lậu, ảnh hưởng đến nền kinh tế.

Nhiều người kinh doanh vàng đều có chung nhận định giống như ông Đào và cho rằng, với thông tin trên có thể người dân sẽ vào các ngân hàng hay công ty vàng lớn để mua vàng. Tuy nhiên, các tiệm vàng vẫn có đất sống do thói quen giao dịch vàng của người dân khó mà thay đổi được.

Nói như chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong khi trả lời báo giới, cấm mua bán vàng miếng để dự trữ, tiết kiệm có thể vi phạm đến quyền lợi của người dân. Nhà nước nên tập trung kiểm soát những đầu nậu đầu cơ, chuyên tạo sốc cho thị trường, còn người dân mua bán ở mức độ dự trữ tài sản cá nhân nên cho phép. Khó có thể nói giải pháp này hợp lý hay không hợp lý. Cần phải thận trọng, đưa ra phản biện xã hội, bởi nếu không khéo sẽ gây ra bất ổn định cho thị trường này nói riêng và nền kinh tế nói chung.

Nhấp nhổm bởi giá xăng, điện tăng

Thu nhập mỗi tháng không quá 5 triệu đồng, gánh nặng chi tiêu đè lên vai những gia đình có ngân sách khiêm tốn, khi nhiều mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, điện nước, thực phẩm kéo nhau tăng giá.

> Giá điện 'đổ ập' trên đầu khách trọ

Từ tháng 3 giá điện tăng khoảng 15% (tức gần 200 đồng mỗi kWh). Vào tuần cuối cùng của tháng 2, giá xăng đã được điều chỉnh từ 16.400 đồng lên 19.300 đồng (tức tăng 2.900 đồng mỗi lít, mức tăng kỷ lục trong vòng 2 năm qua). Trước đó, sữa cũng lên giá trung bình 10%. Bão giá lấn sâu vào từng ngõ ngách của đời sống và trực tiếp chọc "thủng túi" của những người có thu nhập khiêm tốn nhất.
Đều là công nhân, đang sống và làm việc gần khu công nghiệp Tân Bình, TP HCM, lương của vợ chồng chị Tuyến gộp lại mỗi tháng chỉ tròm trèm 4 triệu. Đã thế, họ còn có con nhỏ 3 tuổi. Cuối tháng 2, được người họ hàng cho cái máy giặt cũ, đôi vợ chồng trẻ đành "trùm mền" cho nó, vì giá điện nhà trọ tăng từ 3.500 lên thành 4.500 đồng mỗi kWh. Chi tiêu cho bữa ăn gia đình hàng ngày cũng trở thành bài toán hóc búa vì vật giá leo thang. "Bó rau, ký gạo, ký đường cũng đắt đỏ huống hồ là thịt cá", bà nội trợ này tặc lưỡi than.
Chị Tuyến nhẩm tính, giá sữa, thuốc, thực phẩm cho trẻ tăng, chi phí cho con đội lên trung bình 200 nghìn đồng một tháng. Điện nhà trọ từ tháng 3 sẽ phải chi thêm 35-40 nghìn đồng, xe đi lại cũng mất thêm 30-50 nghìn. Đi chợ cho bữa ăn gia đình từ sau Tết đã đội thêm 10 nghìn đồng một ngày, tức 300 nghìn đồng một tháng. Vị chi tổng số tiền gia đình phải chi thêm khoảng 600 nghìn đồng, đó là chưa kể đến giá nhà trọ đang lăm le bùng nổ trong nay mai.
Thu nhập thấp giữa thời bão giá, người tiêu dùng phải cân đong đo đếm từng ly từng tý một để tránh thâm hụt ngân sách gia đình. Ảnh: Vũ Lê.
Với gia đình nhỏ như chị Tuyến, mỗi tháng các khoản tiêu cho phòng trọ, điện nước, con nhỏ, thực phẩm mất 3 triệu đồng. Tổng thu nhập hai vợ chồng được 4 triệu đồng, nếu mọi thứ ổn định, để dành được một triệu đồng. Nếu tổng chi phí đội thêm 600 nghìn đồng mỗi tháng, số tiền để dành chỉ còn lại vỏn vẹn 400 nghìn đồng. "Túi tiền của chúng tôi sẽ bị thủng triền miên trong thời gian tới, chẳng biết sẽ vá víu làm sao. Có lẽ gửi con về quê cho ông bà sẽ đỡ được phần nào", chị tặc lưỡi xuýt xoa.
Lo ngại bão giá, anh Hải là công nhân ngành nhựa, vợ là phụ bếp cho một quán ăn ở gần khu chế xuất Tân Thuận, quận 7, TP HCM, cũng đứng ngồi không yên. Anh Hải cho hay, mặc dù thu nhập của cả hai vợ chồng vừa được tăng thành 5 triệu đồng một tháng nhưng bà xã luôn cảnh báo anh phải tiết kiệm tối đa kẻo vung tay quá trán. Vợ anh Hải bộc bạch: "Hiện tiền thuê nhà, ăn uống, đi lại đã ngốn mất 3 triệu đồng. Tháng sau tiền phòng trọ, điện, nước đều bị tăng ít nhất 20%. Rồi còn tiền dự phòng giỗ chạp, cưới hỏi biết tính thế nào? Kiểu này tôi không dám sinh con".
Là nhân viên văn phòng một công ty viễn thông trên địa bàn thành phố, sống độc thân, lương 4 triệu đồng mỗi tháng, chị Uyên than: "Ngay cả khi lương của tôi được tăng lên thành 4,5 triệu đồng để hỗ trợ trượt giá thì cuộc sống vẫn rất bấp bênh".
So với dịp Tết, bài toán chi tiêu khi đi chợ, mua sắm của các bà nội trợ đang trở nên khó hơn. Ảnh: Vũ Lê.
Chị Uuyên phân tích, mỗi tháng, chị chia thu nhập thành 4 khoản đều nhau, một phần trả tiền nhà, điện, nước. Một phần gửi về quê. Một phần ăn uống, chi phí xã giao và học thêm, còn lại hơn một triệu đồng tiền để dành. "Nếu về quê làm việc, thu nhập của tôi chỉ tầm 2-3 triệu đồng mỗi tháng, ở Sài Gòn được cao hơn. Thế nhưng, 5-10 năm nữa số tiền tôi tích lũy sẽ chẳng là gì vì trượt giá quá lớn", chị nói.
Không chỉ những người có thu nhập khiêm tốn tỏ ra hoang mang, lo lắng vì bão giá, mà cả giới kinh doanh cũng khủng hoảng. Sau Tết, nhiều hàng quán, ngành dịch vụ bắt đầu có chiều hướng suy giảm lợi nhuận. Nhân viên một hàng ăn gần chợ Thái Bình, quận 1, TP HCM, tiết lộ: "Từ giữa tháng 2, quán phải điều chỉnh tiết giảm lượng thực phẩm vì vắng khách".
Chủ một cửa hàng bán, sửa chữa linh kiện và điện thoại di động ở gần bến xe miền Đông, quận Bình Thạnh, TP HCM, cho hay, doanh thu của tiệm đã sụt giảm mạnh, chỉ bằng 1/3 so với quý IV năm ngoái. "Chưa bao giờ tình hình lại ảm đạm đến mức này", anh nói.
Tương tự, chủ một tiệm gội đầu, làm tóc, móng tay tại chợ Trần Hữu Trang, quận Phú Nhận, cho biết: "Chỉ tính riêng tuần vừa rồi lượng khách giảm đi một nửa dù tôi không hề tăng giá. Không biết đến tháng 3, khi giá điện chính thức tăng thì sẽ ra sao?".
Giới kinh doanh nhận định, các ngành dịch vụ, vận tải, sản xuất và người tiêu dùng sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp từ việc tăng giá xăng, giá điện. Đầu tiên có thể chỉ là tác động của yếu tố tâm lý làm tăng một vài mặt hàng nhưng sau đó sẽ có ảnh hưởng dây chuyền đến nhiều nhóm hàng. Kết quả là, mọi người sẽ tập dần một thói quen thích ứng với hoàn cảnh là cắt giảm chi tiêu để chạy bão giá.
Trung Tín

Giá điện dùng bằng thẻ trả trước cao hơn 32%//Giá tăng, chỉ có người nghèo "khóc"

Thứ Hai, 28/02/2011

(Dân trí) - Trước tình trạng người thuê trọ luôn phải đối mặt với việc mua điện với mức giá cao nhất, Bộ Công Thương đang nghiên cứu giải pháp sử dụng công tơ thẻ trả trước với mức giá cao hơn 32% so với giá điện bình quân.
 >>  Giá điện sẽ trực tiếp làm tăng CPI khoảng 0,46%
 >>  Giá điện tăng 15,28% từ 1/3
Người thuê trọ rất khó khăn để được hưởng giá điện bậc thang (ảnh minh họa).
Theo quyết định của Thủ tướng chính phủ, từ 1/3/2011, giá bán điện bình quân sẽ là 1.242 đồng/kWh (chưa bao gồm thuế GTGT), tăng 165 đồng/kWh so với năm 2010.
Trong đó, biểu giá điện bậc thang cho điện sinh hoạt gồm 7 bậc với bậc thang đầu tiên (từ 0 - 50 kWh) có giá ở mức chỉ bằng 80% giá bán điện bình quân 2011 và áp dụng cho các hộ có thu nhập thấp thường xuyên sử dụng điện ở mức dưới 50kWh/tháng.
Giá điện cho các bậc thang thứ 2 (từ 0 - 100kWh) áp dụng cho các hộ sử dụng điện thông thường, có giá ở mức bằng giá bán điện bình quân được duyệt và lũy tiến tăng dần trong các bậc thang tiếp theo.
Và mức giá điện cao nhất được áp dụng cho kWh từ 401 kWh trở lên sẽ cao hơn 59% so với giá điện bình quân, tương đương với 1.975 đồng/kWh (chưa bao gồm thuế GTGT).
Để bảo đảm quyền lợi cho những người đi thuê trọ chủ yếu là đối tượng lao động có thu nhập thấp hoặc là học sinh, sinh viên, từ năm 2010, Nhà nước đã ban hành các chính sách hỗ trợ cho những người này được hưởng giá điện bậc thang, song kết quả thực hiện rất hạn chế.
Ông Phạm Mạnh Thắng - Cục trưởng Cục điều tiết điện lực (Bộ Công Thương) thừa nhận số người thuê trọ được ký hợp đồng trực tiếp với bên bán điện không nhiều trong khi chủ cho thuê luôn thu mức giá cao hơn và rất khó để xử lý được họ.
Trước tình hình đó, lãnh đạo Cục điều tiết điện lực cho biết Bộ Công Thương đang nghiên cứu giải pháp sử dụng công tơ thẻ trả trước đã phổ biến trên thế giới. Theo đó, người có nhu cầu sẽ mua thẻ như thẻ trả trước điện thoại rồi gắn vào công tơ điện để tránh tình trạng bị bắt chẹt giá.
Liên quan đến mô hình mới này, Thủ tướng Chính phủ cũng đã phê duyệt cơ cấu biểu giá bán điện áp dụng từ năm 2011. Theo đó, mức giá bán lẻ điện sinh hoạt dùng công tơ thẻ trả trước sẽ cao hơn so với giá bán điện bình quân là 32%.
Lan Hương

Giá tăng, chỉ có người nghèo "khóc"

Những người thu nhập trung bình và thu nhập cao, tiếp xúc được với các loại dịch vụ tạm gọi là "chính hãng", mua hàng của các DN sản xuất có uy tín, tại các siêu thị… chưa bị tác động gì, thậm chí còn được tiếp cận với những hỗ trợ từ Chính phủ như hàng bình ổn giá, thì người nghèo lập tức phải đối mặt với giá tăng.
"Ăn theo" điều chỉnh giá xăng, giá điện, hiện giá nhà trọ, giá cơm bụi, giá trông xe… đã, đang rục rịch tăng lên, ảnh hưởng trực tiếp và đầu tiên đến những người nghèo. Việc tăng giá xăng, giá điện bản thân nó không gây tác động quá lớn, và là một việc phải làm. Nhưng điều khiến người dân băn khoăn và các cơ quan quản lý cần tìm lời giải, chính là việc chống lợi dụng "té nước theo mưa" để tăng giá hàng loạt các mặt hàng khác một cách vô lý.
Nhiều dịch vụ tăng giá vô lý
Tại thời điểm này, giá cả hàng hóa thuộc diện trong tầm quản lý, như tại các siêu thị, các hãng sản xuất, nhà hàng… chưa có gì biến động, mới chỉ rục rịch đề xuất tăng (và mức tăng sẽ được kiểm soát ở mức hợp lý) thì ở một bộ phận khác, người ta đã tìm cách tăng giá. Điều đáng nói ở chỗ, đây là phần thị trường rất khó kiểm soát, nhưng lại có khả năng gây xáo trộn, bởi nó tác động trực tiếp đến sinh viên, người nghèo, người lao động làm thuê… Đó là dịch vụ thuê trọ, giá cả tại các chợ cóc, bến xe… tóm lại nằm ở thị trường "phi chính thức" vốn hiện nay rất phổ biến.
Hiện những người thu nhập trung bình và thu nhập cao, tiếp xúc được với các loại dịch vụ tạm gọi là "chính hãng", mua hàng của các DN sản xuất có uy tín, tại các siêu thị… chưa bị tác động gì, thậm chí còn được tiếp cận với những hỗ trợ từ Chính phủ như hàng bình ổn giá, thì người nghèo lập tức phải đối mặt với giá tăng.
Bạn H.X. đang trọ học tại đường Nguyễn Chí Thanh (Hà Nội) cho biết: "Em ở cái nhà này 3 năm rồi, vì nó gần, tiện đường đi học. Hôm trước Tết, em vẫn trả 1,6 triệu đồng/tháng, có 14m2. Tết lên, người ta bảo tăng giá lên 2,1 triệu đồng. Giờ xăng, điện tăng, lại tăng lên 2,5 triệu đồng. Đắt một cách vô lý, nhưng không chấp nhận, thì cũng chẳng biết chuyển đi đâu".
Không chỉ giá phòng, giá điện cũng lập tức được các chủ trọ thông báo tăng, ngay sau khi Bộ Công thương có thông báo tăng giá điện. Mức giá bình thường hiện nay là 3.000, 3.500 đồng/kWh. Rồi giá cơm bụi, phở, quà sáng… cũng đều tăng.

Quản lý giá tại các "chợ cóc", nhà trọ… là bài toán khó cho cơ quan chức năng.
Thời điểm này, người ta tranh thủ tăng giá nhiều thứ rất vô lý, như rửa xe máy, từ 10 nghìn đồng, lên 15 nghìn đồng. Ngày 26/2, liên lạc với Báo CAND, một độc giả cho biết: "Tôi vừa mới gửi xe ở đường Nam Ngư, cạnh quán Ngon. Những lần trước, gửi xe ở đây chỉ 20.000 đồng/lần, giờ thì người ta lấy 30.000 đồng. Tôi hỏi vì sao thì người ta bảo giá điện giá xăng tăng cao!? Tôi không hiểu giá điện, giá xăng thì có liên quan gì đến chỗ đậu xe?".
Những ngày gần đây, không chỉ có bãi đậu xe ở khu vực này tăng giá. Một độc giả sống tại Hà Đông cũng cho biết chị gửi xe ở gần chợ Hà Đông, tháng trước trả 500.000 đồng/tháng, giờ đã lên 800.000 đồng. Lý do cũng lại là giá cả leo thang…
Ngăn chặn tăng giá tiêu dùng do tâm lý
Trong buổi họp mới đây nhất bàn cách ổn định thị trường, chống tăng giá vô lý, Tổ điều hành thị trường trong nước cho biết: Hiện nguồn cung hàng hóa, nhất là các mặt hàng thiết yếu phục vụ sản xuất và đời sống đầy đủ. Tuy nhiên, không thể phủ nhận giá nhiều loại hàng hóa bắt đầu có xu hướng tăng.
Giá lúa gạo đã nhích lên 200-300 đồng/kg từ cuối tháng 1, do nhu cầu thu mua phục vụ xuất khẩu. Giá rau, củ, quả giảm mạnh do thời tiết thuận lợi, nguồn cung dồi dào; giá thịt lợn giảm nhẹ tại một số địa phương… nhưng thịt gà, thịt bò vẫn đứng ở mức cao. Nhiều sản phẩm sữa bột nhập khẩu tiếp tục tăng giá từ 5 đến 18% do ảnh hưởng chi phí đầu vào.
Giá phân bón tăng 500-1.000 đồng/kg (tùy chủng loại) do ảnh hưởng của chi phí sản xuất và miền Bắc đang chính vụ đông xuân. Giá thép bán buôn tiếp tục tăng 500.000-1.000.000 đồng/tấn, giá xi măng bắt đầu tăng 60.000-80.000 đồng/tấn… Tất cả những biến động trên, cộng với điện và xăng dầu đã được điều chỉnh tăng giá, đã ảnh hưởng không nhỏ tới thị trường hàng hóa.
"Hiện nay giá cả thế giới vẫn đang có xu hướng đi lên. Việc điều chỉnh tỉ giá của Ngân hàng Nhà nước vừa qua cũng tác động dây chuyền đến các mặt hàng nhập khẩu và có nguồn gốc nhập khẩu. Đặc biệt, việc tăng giá điện và xăng dầu sẽ tác động không nhỏ tới CPI tháng 3. Riêng việc điều chỉnh giá xăng sẽ tác động làm tăng CPI trực tiếp vòng 1 là 0,65%; điều chỉnh giá điện tác động trực tiếp tăng CPI khoảng 0,38%. Như vậy, 2 mặt hàng này sẽ tác động vòng 1 đến CPI trên 1%. Với những yếu tố đó, CPI tháng 3 khó có thể ở mức thấp" - ông Nguyễn Tiến Thỏa - Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) cho biết.
Tuy nhiên, điều quan trọng nhất hiện nay là ngăn chặn tăng giá do tâm lý và tăng giá bất hợp lý. "Nếu các địa phương thực hiện tốt biện pháp bình ổn giá, đảm bảo cung - cầu, thì nhất định việc kiềm chế lạm phát sẽ thành công" - Thứ trưởng Bộ Công Thương Hồ Thị Kim Thoa khẳng định.
Dù vậy, để làm được điều này, ngoài các tính toán vĩ mô, các cơ quan chức năng cần tìm lời giải cho việc quản lý các khu vực, mà từ trước tới nay vốn khó mà kiểm tra đến. Giá nhà trọ hiện không ai quản lý. Hay đơn giản như chuyện bán điện cho người thuê trọ, đã bao năm nay vẫn loay hoay không biết làm thế nào để người nghèo được hưởng mức giá điện hợp lý, không bị chủ trọ "chặt chém" với giá cắt cổ
Vũ Hân