31 tháng 7 2011

Is Asean now at sea?

Sunday July 31, 2011

Behind The Headlines

Grouping continues to invite others to its feast, even if it may have too much on its plate.
ASEAN leaders need more self-esteem without constantly craving reassurance from others, if they are to live up to the promise of the regional organisation.
After all, self-reliance is supposed to be a buzzword for Asean. And like all the best regional organisations, it was conceived in hope – hope that it would help bring about better times for all.
Yet Asean has long treasured its international image, where to be ignored or deemed irrelevant by others seems worse than being trumped. It particularly seems to value approval by past colonial powers.
Thus the sense of triumphalism during the week that the International Court of Justice (ICJ) had mentioned Asean in deliberating over the Preah Vihear temple dispute between Cambodia and Thailand.
The dispute involves two Asean countries after all, so the court’s mention of Asean is not exactly extraordinary. Actually, if the ICJ has indeed made Asean a factor in any impending dispute settlement, there might be reason for concern.
First, Asean will be put on notice that it needs to do all it can to solve the problem. But there is little assurance that Asean can deliver.
This means, second, that Asean’s likely failure to satisfy will reflect badly on it and all that it represents. Questions about Asean’s purpose, effectiveness and relevance may resurface.
There is no doubt that Asean wants the dispute settled, and anything it can do about it will be welcomed. The problem is that Asean’s dispute-settling mechanism is still limited, if not inadequate, and certainly not as well equipped as a dedicated institution like the ICJ.
Cambodia and Thailand responded positively to the ICJ order to withdraw troops from the disputed temple area. As both countries may feel a sense of entitlement in Asean, however, it is doubtful if they would have acted similarly if a request for that came from the Asean Secretariat.
With Cambodia and Thailand jointly forming a fifth of the Asean membership, there is also the conflict of interest factor. Besides, there is no shortage of issues that Asean has to address.
Compared with the range of challenges confronting Asean, the strip of border territory around Preah Vihear is a trifling matter. The fact that both countries have allowed it to fester this far shows how far Asean collectively still has to go.
Naval manoeuvres in the South China Sea continue to be unsettling for some. Even if they are largely seen as initiated by China, some regional responses have not always helped.
Vietnam is among some half-dozen claimaints to disputed maritime territory in the area. But it has got ahead of itself, and of Asean preparedness, in meeting a perceived challenge.
Even the United States has been made uneasy with the tenor in the high seas. The Philippines, another claimant, is not far behind in lacing nationalism with bravado.
President Benigno Aquino III is prodding the rest of Asean to be firm with China, while seeking to add maritime purchases to the Philippine Navy. However, China will know that these are merely postures for home consumption by one of Asean’s weakest naval powers.
But whether or not Beijing will soon launch its first aircraft carrier, neither the United States nor anyone else will want to make waves about it. Just as Asean does not want to have to choose between the United States and China, the United States also does not want to have to choose between Asean and China.
Instead of vying to propose peaceful solutions, claimants over disputed maritime territory are competing to strike combative postures. If that continues, all will be the poorer for it.
Another issue for Asean to consider is the still-tentative prospect of North Korea’s controversial nuclear weapons programme.
Although the issue strictly lies outside South-East Asia, it is very much at the centre of Asean’s larger East Asia perspective. It is also something of an obstacle for the Asean Regional Forum.
Several other countries – China, Japan, Russia, South Korea and the United States – comprise the six-party formula with North Korea to resolve the issue, but the formula has been drifting into oblivion. It is now supposed to be back, but in a convoluted fashion with North-South dialogue first, then US-Pyongyang talks, and only then resumption of six-party talks.
Asean countries like Malaysia had in the past hosted North-South talks, and Asean had also served as impetus and catalyst for broader progress on the Korean peninsula. But distant as a six-party solution is for now, the other five countries are not expecting much, if any, contribution from Asean this time.
One issue that Asean cannot duck is Myanmar’s intention to chair the Asean Standing Committee in 2014. When it was its turn to chair Asean before, Myanmar consented to pass over the privilege because of its political “problems” at home.
But now democratic icon Aung San Suu Kyi has been released from house arrest and there has been an election. The military junta has also retreated behind a semblance of civilian rule, although widespread disquiet over the recent election remains.
Naypyidaw is claiming “mission accomplished” and is about to collect on its Asean chairmanship. Suddenly, a very subjective judgment on its political reforms has to decide on the objective prospect of its Asean chair.
Not so very long ago, Asean was embarrassed for having Myanmar as a member. Now it has to cope somehow with the challenge of Myanmar’s likely chairmanship.
The Philippines, Singapore and Thailand are most agitated over that prospect. But even if they are joined by another six Asean members, it is unlikely things will get any easier for Asean.
All these issues are set to be a liability for Asean’s image if not also its substance. They challenge Asean to perform, deliver and otherwise succeed, stretching its capacities as well as its credibility.


Asia’s rising superpower

China has prioritised development of infrastructure on all frontiers, including Tibet, with the belief that such infrastructure is part of political and military power projection
China: Military Modernisation and Strategy
By Monika Chansoria.
KW Publishers.
Pages 339. Rs 795.

Reviewed by General V. P. Malik
AS China races forward in the next few decades to match its comprehensive national power with that of the US, the study of China’s military modernisation and strategy has become a mandatory subject for strategic analysts and military experts all over the world. Monika Chansoria’s book covers this subject comprehensively and lucidly. Starting with the evolution of the People’s Liberation Army (PLA), the book discusses its modernisation campaign, military doctrine and strategy (continuity with change), ever-increasing defence budget and modernisation thrusts and capabilities. The chapter "Trendlines in Infrastructure Development in Tibet" followed by India-related comments in the "Conclusion" make the study extremely useful for Indian scholars and policymakers.
According to Chansoria, the centrality of military power in achieving and maintaining state security expounded by Sun Tzu over 2,000 years ago is the key which makes China develop its economic and military power in step and view the diplomacy and war in comprehensive and dialectic ways. An editorial in the Chinese People’s Daily newspaper in 2004 had stated: "The strong unity between the military and the civilian government and the strong unity between the military and civilian people have played an extremely important role in years of revolution and construction in China, particularly over recent years."
China’s military modernisation and defence strategy has been evolutionary. It enabled the PLA to move from a revolutionary guerrilla force with the "people’s war" doctrine to a regular military force for national defence with revolution in military affairs (RMA) equipped capabilities.
The PLA became more powerful and the principal guarantor of China’s internal and external security after the Cultural Revolution and abolition of the radicalised Red Guards. Deng Xiaoping was major civilian proponent of military modernization, but the real eye-opener was the Vietnam War. Instead of teaching a lesson to the Vietnamese, the Chinese ended up learning one themselves. The PLA realised its poor mobility, weak logistics and outdated weaponry, inadequate communication and an unclear chain of command.
Deng promoted military modernisation and distanced the military from politics. He stressed on the combination of a small but highly trained army with large, strong reserves. The changes led to reconfiguration of ground forces, consolidation of military regions and the beginning of combined arms and joint services exercises. The 1990s saw the PLA concentrating solely on issues of army building with political commissars losing their prominence. Thousands of military rules and regulations were codified and implemented. Professionalism in the senior ranks was mandated for going up the career ladder. The PLA was also disengaged from the first line internal security duties.
In the wake of the Gulf War, the PLA’s strategy was revised to focus on "limited wars under high technology" and later, under "modern informationalised" conditions. The military budget kept increasing by about 15 per cent annually.
China has made national security, military and nuclear strategies and "New Generation Operations Regulations" public. The military strategy emphasises "active defence", which includes pre-emptive or counter offensive. The strategic and doctrinal approach follows thinking of Sun Tzu, Lao Zi and Zuang Zi. The nuclear strategy is outlined in the "Five Musts", stated by Jiang Zemin in July 2000, the most important one being "China must pay attention to the global situation of strategic balance and when there are changes in the situation, adjust its nuclear weapon development strategy in a timely manner".
In the current decade, doctrinal emphasis is on Information Warfare (IW). There is a shift from Joint Operations to Integrated Joint Operations (IJO). China’s military believes that IW presents a level playing field for projecting power and prevailing upon the adversary. The IJO reflects that Service divisions do not matter when command chains are flat due to the levelling power of digital command, control and sensor systems; something that India’s armed forces refuse to learn due to turf interests. Cyber warfare is a well-appreciated tool. A US government report on "Capability of the PRC to Conduct Cyber Warfare and Computer Network Exploitation", released in October 2009, warns that China is ramping up its digital attacks on business and computer networks.
The shift in the PLA’s posture from regional defence to trans-regional mobility is perceptible. It is gradually making its units small, modular and multi-functional in organisation through appropriate downsizing and structural reforms.
China has prioritised development of infrastructure on all frontiers, including Tibet, with the belief that such infrastructure is part of the political and military power projection. It can be used to defend territory or to recapture "lost territories" like Southern Tibet (PRC name for Arunachal Pradesh).
In the coming years, a robust military modernisation will present Beijing with an array of options for military coercion and to press for a politico-diplomatic advantage to resolve pending territorial disputes in its favour. China may even force a military solution where it has a military strategic advantage. Given that China has impending settlement on its border disputes with India, Japan and four Southeast Asian countries, its comprehensive national power shall prove to be a key pivot.
Chansoria’s diligent research is reflected in hundreds of notes after every chapter. It has brought in some duplications and chaff. That notwithstanding, the book is very informative.


Ba khâu đột phá của Chính phủ nhiệm kỳ 2011-2016

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng. (Ảnh: Đức Tám/TTXVN)
Sau khi được Quốc hội khóa XIII tin tưởng bầu tiếp tục giữ cương vị Thủ tướng Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã có bài viết nêu bật những nhiệm vụ trọng tâm của Chính phủ nhiệm kỳ 2011-2016.
TTXVN trân trọng giới thiệu toàn văn bài viết của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng .

Thực hiện tốt 3 khâu đột phá chiến lược mà Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đề ra là nhiệm vụ trọng tâm của Chính phủ nhiệm kỳ 2011-2016

Đại hội toàn quốc lần thứ XI của Đảng đã đề ra Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2011-2020 với mục tiêu tổng quát là "Phấn đấu đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại; chính trị-xã hội ổn định, dân chủ, kỷ cương, đồng thuận; đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được nâng lên rõ rệt; độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ được giữ vững; vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế tiếp tục được nâng lên; tạo tiền đề vững chắc để phát triển cao hơn trong giai đoạn sau."

Chiến lược đề ra 5 quan điểm, 12 định hướng phát triển, hình thành một hệ thống đồng bộ các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp lớn trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, văn hoá, xã hội, môi trường, quốc phòng, an ninh, đối ngoại ... như một chỉnh thể thống nhất, bảo đảm phát triển bền vững.

Để tạo tiền đề thực hiện thành công các mục tiêu, nhiệm vụ này, Chiến lược xác định phải đột phá vào ba khâu yếu, hiện đang là những điểm nghẽn, cản trở sự phát triển và nếu giải quyết tốt các khâu này sẽ tạo xung lực mới có sức lan toả mạnh, giải phóng mọi tiềm năng, khai thác có hiệu quả các nguồn lực cho phát triển nhanh và bền vững.

I. Xác định đúng các đột phá chiến lược - bài học từ tiến trình đổi mới

Vào cuối những năm 70, đầu những năm 80 của thế kỷ trước, đất nước ta đứng trước mâu thuẫn lớn giữa tiềm năng và yêu cầu phát triển với thực trạng khủng hoảng kinh tế xã hội kéo dài, đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn, các ngành sản xuất trì trệ.

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI đã đề ra đường lối đổi mới, trong đó quan trọng nhất là đổi mới tư duy mà trước hết là tư duy kinh tế. Trên nền tảng đổi mới tư duy kinh tế, chúng ta đã xóa bỏ cơ chế kế hoạch hóa tập trung, doanh nghiệp nhà nước và hợp tác xã độc quyền kinh doanh theo kiểu bao cấp, chuyển sang vận hành cơ chế kinh tế thị trường với các doanh nghiệp thuộc nhiều thành phần kinh tế, nhiều hình thức sở hữu khác nhau tham gia kinh doanh. Nhờ đó, kinh tế phát triển sống động, đạt tốc độ tăng trưởng cao, đời sống nhân dân từng bước được cải thiện.

Sự chuyển đổi cơ chế nêu trên đã giải quyết được mâu thuẫn trong sự phát triển của đất nước và thực sự là một đột phá chiến lược. Từ đột phá có tính mở đường này, chúng ta đã thực hiện thành công Chiến lược ổn định và phát triển kinh tế-xã hội đến năm 2000, đưa đất nước thoát ra khỏi khủng hoảng, tạo đà cho bước phát triển mới, cao hơn.

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX thông qua chiến lược phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2001 - 2010 với ba khâu đột phá: (i) Xây dựng đồng bộ thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa mà trọng tâm là đổi mới cơ chế, chính sách nhằm giải phóng triệt để lực lượng sản xuất, mở rộng thị trường trong và ngoài nước; (ii) Tạo bước chuyển mạnh về phát triển nguồn nhân lực, trọng tâm là giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ; (iii) Đổi mới tổ chức bộ máy và phương thức hoạt động của hệ thống chính trị, trọng tâm là cải cách hành chính, xây dựng bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh.

Sau 10 năm triển khai thực hiện, chúng ta đã đạt được những thành tựu quan trọng. Đất nước thoát khỏi tình trạng nước nghèo, kém phát triển, bước vào nhóm nước đang phát triển có thu nhập trung bình. Thể chế kinh tế thị trường cơ bản được hình thành, các loại thị trường từng bước phát triển thống nhất trong cả nước, gắn kết ngày càng tốt hơn với thị trường thế giới. Quy mô giáo dục và đào tạo tăng nhanh, chất lượng nguồn nhân lực có bước cải thiện đáng kể. Cải cách hành chính mà trọng tâm là cải cách thủ tục hành chính được triển khai mạnh mẽ và đạt được những kết quả tích cực, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong sản xuất kinh doanh, thực hiện các giao dịch.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, cũng còn các hạn chế, yếu kém, đặc biệt là việc tổ chức thực hiện các khâu đột phá vẫn thiên về hướng tiệm tiến, chưa thực sự quyết liệt và thiếu đồng bộ, sức sản xuất chưa được giải phóng triệt để . Những hạn chế, yếu kém này đang cản trở sự phát triển và để đất nước phát triển nhanh, bền vững, cần phải tập trung sức giải quyết, tháo gỡ.

Chính vì vậy, Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội 2011-2020 xác định ba khâu đột phá, gồm: (i) Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, trọng tâm là tạo lập môi trường cạnh tranh bình đẳng và cải cách hành chính; (ii) Phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, tập trung vào việc đổi mới căn bản nền giáo dục quốc dân, gắn kết chặt chẽ phát triển nguồn nhân lực với phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ; và, (iii) Xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, với một số công trình hiện đại, tập trung vào hệ thống giao thông và hạ tầng đô thị lớn.

II. Tập trung giải quyết các đột phá chiến lược, tạo tiền đề tái cấu trúc nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng - Nhiệm vụ trọng tâm của Chính phủ nhiệm kỳ 2011-2016

1. Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, trọng tâm là tạo lập môi trường cạnh tranh bình đẳng và cải cách hành chính

Yêu cầu cơ bản để thể chế kinh tế thị trường phát huy hết mặt tích cực của nó là các yếu tố của kinh tế thị trường hình thành đầy đủ, các loại thị trường phát triển đồng bộ với độ minh bạch cao, được quản lý và giám sát tốt; nhờ đó, thị trường xác lập sự cân bằng động trong phân bổ nguồn lực vào các ngành sản xuất và dịch vụ theo tín hiệu thị trường, bảo đảm hiệu quả kinh tế.

Thiếu các điều kiện này, thị trường không thể cho tín hiệu đúng, các nguồn lực không thể dịch chuyển thuận lợi và do đó, các chủ thể kinh doanh không thể phát huy được tiềm năng và nền kinh tế không đạt được hiệu quả. Chiến lược phát triển kinh tế xã hội 2011-2020 xác định: Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường đồng bộ và hiện đại là tiền đề quan trọng để thúc đẩy quá trình tái cấu trúc nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô.

Một tiêu chí quan trọng đo lường sự phát triển của thể chế kinh tế thị trường là mức độ cạnh tranh trong các lĩnh vực sản xuất và dịch vụ. Cạnh tranh làm bộc lộ khả năng của các chủ thể kinh tế. Trong môi trường cạnh tranh, các doanh nghiệp tham gia thị trường buộc phải phát huy lợi thế so sánh, chuyển lợi thế so sánh thành lợi thế cạnh tranh; đồng thời, luôn tìm cách tạo lập lợi thế cạnh tranh mới nhằm không ngừng nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực, mở rộng thị trường, phát triển sản xuất kinh doanh. Đây chính là triết lý tăng trưởng mới - Tăng trưởng dựa trên sức cạnh tranh.

Nhiệm vụ đặt ra trong nhiệm kỳ 2011-2016 là phải tiếp tục hoàn thiện các cơ chế chính sách để các loại thị trường hàng hóa, dịch vụ, tài chính, chứng khoán, bất động sản, lao động, khoa học công nghệ được tạo lập đồng bộ và vận hành thông suốt, có tính cạnh tranh cao và gắn kết ngày càng tốt hơn với thị trường thế giới, được quản lý và giám sát hiệu quả.

Quá trình tạo lập đồng bộ thể chế kinh tế thị trường theo yêu cầu trên đây phải gắn liền với việc hạn chế tối đa độc quyền kinh doanh trên các lĩnh vực sản xuất và dịch vụ, tạo lập môi trường kinh doanh bình đẳng giữa các thành phần kinh tế. Đây là hai mặt của một quá trình không thể tách rời.

Phải xác định rõ những ngành nghề mà tính độc quyền còn cao để có chính sách và giải pháp phù hợp, tạo điều kiện cho khu vực tư nhân tham gia kinh doanh. Đẩy mạnh cải cách doanh nghiệp nhà nước, đặt doanh nghiệp nhà nước vào môi trường cạnh tranh bình đẳng với các thành phần kinh tế khác, loại bỏ các hình thức ưu đãi và bao cấp còn tồn tại trên thực tế; minh bạch hoạt động của doanh nghiệp nhà nước theo các tiêu chí của doanh nghiệp đăng ký trên thị trường chứng khoán. Đổi mới cơ chế thực hiện quyền chủ sở hữu nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước theo hướng cơ quan hoạch định chính sách không đồng thời thực hiện chức năng chủ sở hữu doanh nghiệp.

Trong điều kiện các quan hệ kinh tế đã có sự thay đổi cơ bản, toàn cầu hóa ngày càng sâu rộng, các quan hệ kinh tế ngày càng phức tạp và thay đổi khó lường, độ rủi ro và tính bất định tăng lên, không thể thực hiện có hiệu quả các yêu cầu trên đây nếu không xây dựng được một hệ thống thể chế chất lượng cao. Muốn vậy, phải cải cách mạnh mẽ nền hành chính quốc gia trên tất cả các nội dung: thể chế, tổ chức bộ máy, thủ tục hành chính và tài chính công gắn với một hệ thống phân cấp hợp lý, hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng quản trị công - một trong những điểm yếu trong quản lý ở nước ta.

Phải nâng cao tính minh bạch và khả năng dự đoán của chính sách để vừa giảm thiểu sự bất định, độ rủi ro đối với nhà đầu tư, vừa tránh đầu cơ, ngăn chặn tham nhũng và giảm các chi phí giao dịch cho doanh nghiệp. Tăng cường sự tham gia của người dân và doanh nghiệp vào quá trình xây dựng chính sách và thể chế; đề cao vai trò phản biện xã hội và trách nhiệm giải trình của các cơ quan quản lý trong việc hoạch định chính sách và đánh giá hiệu quả thực thi.

Cần thay đổi tư duy và cách tiếp cận khi xác định vai trò của nhà nước và mối quan hệ giữa nhà nước và thị trường. Phải chuyển mạnh từ nhà nước điều hành nền kinh tế sang nhà nước kiến tạo phát triển.

Trong nhà nước kiến tạo phát triển, chức năng của nhà nước là xây dựng quy hoạch phát triển theo một chiến lược công nghiệp hóa hiện đại hóa đúng đắn; tạo môi trường và điều kiện cho các thành phần kinh tế phát huy mọi tiềm năng trong môi trường cạnh tranh và hội nhập quốc tế; tăng cường giám sát để phát hiện các mất cân đối có thể xảy ra, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và an toàn hệ thống. Chính vì vậy, Đại hội Đảng lần thứ XI xác định tạo lập môi trường cạnh tranh bình đẳng và cải cách hành chính là trọng tâm trong khâu đột phá về thể chế.

Trong quá trình hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường phải đặc biệt quan tâm đến bản chất xã hội chủ nghĩa của nền kinh tế mà chúng ta xây dựng. Cần có sự nhận thức đúng rằng thị trường hoạt động theo quy luật của nó, thị trường có những mặt tiêu cực và tự nó không bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa của sự phát triển. Chức năng này phải là của Nhà nước.

Nhà nước bằng quy hoạch, kế hoạch, các chính sách và công cụ điều tiết, hướng các nguồn lực vào các ngành, lĩnh vực và các vùng miền, bảo đảm tăng trưởng kinh tế gắn liền với xóa đói giảm nghèo, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội; quan tâm phát triển các lĩnh vực văn hóa, xã hội hài hòa với phát triển kinh tế.

Trong 5 năm tới, phải đầu tư cao hơn cho nông nghiệp nông thôn, triển khai có hiệu quả chương trình xây dựng nông thôn mới, coi trọng phát triển các lĩnh vực văn hóa, làm cho văn hóa thật sự trở thành nền tảng tinh thần của xã hội, một động lực để phát triển kinh tế. Tập trung hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội và phúc lợi xã hội ngày càng rộng mở và hiệu quả, hỗ trợ các đối tượng dễ bị tổn thương trong nền kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế, bảo đảm mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả của tăng trưởng.

2. Phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao gắn kết với phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ

Chúng ta đang sống trong một thời đại với ba đặc điểm kinh tế lớn chi phối sự phát triển của mỗi quốc gia. Đó là: (i) Khoa học công nghệ phát triển rất nhanh, rất mạnh, hơn bất kỳ một thời đại nào trước đó. Chính sự phát triển này tạo ra làn sóng công nghiệp hóa lần thứ ba và hình thành nền kinh tế tri th ứ c; (ii) Toàn cầu hóa ngày càng sâu rộng, các liên kết kinh tế xuất hiện ngày càng nhiều, thúc đẩy sự phân công lao động ngày càng sâu sắc và hình thành các chuỗi giá trị toàn cầu; cạnh tranh kinh tế diễn ra ngày càng quyết liệt và mỗi quốc gia phải giành cho được ưu thế trong cuộc cạnh tranh đó; (iii) Tình trạng khan hiếm các loại nguyên liệu, năng lượng do sự cạn kiệt các nguồn tài ng u yên không tái tạo được, đòi hỏi con người phải tìm kiếm các dạng nguyên liệu, năng lượng mới, bảo đảm phát triển bền vững.

Những đặc điểm nêu trên làm nổi bật vai trò ngày càng tăng của nguồn lực con người - lợi thế cạnh tranh động trong quá trình phát triển và là nhân tố làm chuyển dịch lợi thế so sánh giữa các quốc gia.

Tình hình đó vừa đặt ra yêu cầu vừa tạo điều kiện cho việc thay đổi mô hình phát triển, từ chủ yếu dựa vào tăng vốn đầu tư, khai thác các tài nguyên thiên nhiên, nguồn nhân lực rẻ nhưng chất lượng thấp sang sự phát triển dựa vào các nhân tố năng suất tổng hợp bao gồm khả năng áp dụng các thành tựu mới nhất của khoa học công nghệ, chất lượng nguồn nhân lực và kỹ năng quản lý hiện đại. Chìa khóa của sự chuyển đổi, nhân tố trung tâm của quá trình này là nguồn nhân lực chất lượng cao.

Chiến lược 2011-2020 xác định: Phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao...; gắn kết chặt chẽ phát triển nguồn nhân lực với phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ là một đột phá chiến lược , là yếu tố quyết định để cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng và là lợi thế cạnh tranh quan trọng nhất, bảo đảm cho phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững.

Xét đến cùng, đây là khâu quan trọng nhất trong ba khâu đột phá, có vai trò chi phối việc thực hiện các đột phá khác, vì chính con người tạo ra và thực thi thể chế, xây dựng bộ máy, quy hoạch và phát triển kết cấu hạ tầng. Thực hiện tốt đột phá này sẽ làm tăng sức mạnh mềm của quốc gia, tạo ra sức mạnh tổng hợp, có ảnh hưởng quyết định đến việc xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ ngày càng cao trong điều kiện hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng - một quan điểm quan trọng mà Đại hội XI đã xác định.

Kinh nghiệm của các nước trên thế giới cho thấy quốc gia nào xây dựng và phát huy tốt nguồn lực con người thì hoàn toàn có thể thực hiện thành công chiến lược công nghiệp hoá, hiện đại hoá rút ngắn. Những năm qua, chúng ta đã thực hiện nhiều giải pháp nhằm phát triển nguồn nhân lực và đã đạt nhiều thành tựu quan trọng. Tuy nhiên, phát triển nguồn nhân lực vẫn còn nhiều bất cập, tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo còn lớn, chất lượng đào tạo thấp, cơ cấu ngành nghề không hợp lý. Chúng ta đang thiếu cả cán bộ quản lý nhà nước, quản trị doanh nghiệp; thiếu đội ngũ chuyên gia trong các ngành kinh tế kỹ thuật và công nhân có tay nghề cao. Đây là những trở ngại lớn cho tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.

Chiến lược nhấn mạnh, phải đặc biệt coi trọng phát triển đội ngũ cán bộ lãnh đạo quản lý giỏi, đội ngũ chuyên gia, quản trị doanh nghiệp giỏi, lao động lành nghề và cán bộ khoa học, công nghệ đầu đàn. Đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu đa dạng, đa tầng của công nghệ và trình độ phát triển của các lĩnh vực, ngành nghề. Thực hiện liên kết chặt chẽ giữa các doanh nghiệp, cơ sở sử dụng lao động, cơ sở đào tạo và Nhà nước để phát triển nguồn nhân lực theo nhu cầu xã hội. Thực hiện các chương trình, đề án đào tạo nhân lực chất lượng cao đối với các ngành, lĩnh vực chủ yếu, mũi nhọn. Chú trọng phát hiện, bồi dưỡng, phát huy nhân tài; đào tạo nhân lực cho phát triển kinh tế tri thức.

Phát triển nguồn nhân lực vừa là yêu cầu cấp bách vừa là nhiệm vụ lâu dài theo tiến trình phát triển của tri thức nhân loại. Trong 5 năm tới, phải tập trung chỉ đạo xây dựng và triển khai chương trình đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt.

Đặc biệt coi trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, phục vụ tái cấu trúc nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Lấy nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo làm trục xoay chính, kết hợp với mở rộng quy mô hợp lý. Quan tâm giáo dục đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, khả năng lập nghiệp. Đổi mới cơ chế tài chính; thực hiện kiểm định chất lượng giáo dục, đào tạo ở tất cả các bậc học. Xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường với gia đình và xã hội.

Điểm nhấn mới trong khâu đột phá này là đặt việc phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao trong sự gắn kết với việc phát triển và ứng dụng khoa học công nghệ. Điều này thể hiện tính hướng đích của sự phát triển khoa học, công nghệ, bảo đảm chuyển tiềm năng trí tuệ của nguồn nhân lực thành những thành quả ứng dụng và sáng tạo khoa học công nghệ - động lực then chốt của quá trình phát triển nhanh và bền vững.

Trong nhiệm kỳ 2011-2016, Chính phủ sẽ đổi mới mạnh mẽ, đồng bộ tổ chức, cơ chế quản lý, cơ chế hoạt động khoa học công nghệ; hướng trọng tâm hoạt động khoa học công nghệ vào phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, góp phần tăng nhanh năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Ban hành các chính sách khuyến khích các doanh nghiệp đổi mới công nghệ, ưu tiên sử dụng các công nghệ tiết kiệm nguyên liệu, năng lượng, thân thiện với môi trường, phát triển kinh tế xanh.

3. Xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ với một số công trình hiện đại, tập trung vào hệ thống giao thông và hạ tầng đô thị lớn

Kết cấu hạ tầng là đường dẫn của sự phát triển kinh tế xã hội, là điều kiện để phân b ố lực lượng sản xuất, thúc đẩy lưu thông hàng hóa. Một hệ thống kết cấu hạ tầng phát triển đồng bộ sẽ mở rộng không gian phát triển, kết nối các vùng kinh tế, làm tăng tính hiệu quả nhờ quy mô. Trong những năm qua, chúng ta đã huy động nhiều nguồn lực để xây dựng kết cấu hạ tầng, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế xã hội, xóa đói giảm nghèo trên các vùng miền của đất nước.

Tuy nhiên, hệ thống cơ sở hạ tầng vẫn còn yếu kém, lạc hậu, việc quy hoạch xây dựng lại không đồng bộ, đầu tư dàn trải, khả năng kết nối các loại hình vận tải, kết nối giữa các vùng trong nước và với các tuyến vận tải quốc tế còn hạn chế. Quy mô kinh tế ngày càng tăng, quá trình đô thị hoá ngày càng mạnh mẽ càng bộc lộ những bất cập trong kết cấu hạ tầng nước ta, nhất là hệ thống giao thông và hạ tầng đô thị, làm tăng chi phí, giảm sức cạnh tranh và là một trong những điểm nghẽn tăng trưởng. Chính vì vậy, Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020 xác định: Xây dựng kết cấu hạ tầng tương đối đồng bộ, với một số công trình hiện đại, tập trung vào hệ thống giao thông và hạ tầng đô thị lớn là một khâu đột phá.

Để thực hiện tốt đột phá này, phải thay đổi cách tiếp cận từ khâu quy hoạch, lựa chọn các ưu tiên đến phương thức huy động nguồn lực và thủ tục triển khai dự án.

Cần xây dựng quy hoạch theo sự phân bổ lực lượng sản xuất và bố trí dân cư gắn với quá trình đô thị hoá trên tầm nhìn cả nước. Nhu cầu phát triển kết cấu hạ tầng ở các địa phương là rất lớn.

Trong điều kiện nguồn lực có hạn, quyết định của chúng ta không thể dựa vào lòng mong muốn mà phải lựa chọn cái tốt nhất có thể nhằm giải tỏa nhanh các điểm nghẽn vận tải, đạt hiệu quả kinh tế xã hội cao nhất, trong thời gian ngắn nhất.

Trên tinh thần đó, việc phát triển kết cấu hạ tầng giai đoạn 2011-2015 sẽ thực hiện theo định hướng sau:

Thứ nhất, tập trung đầu tư tuyến đường bộ Bắc-Nam. Ưu tiên phát triển hệ thống giao thông ở những vùng có dung lượng hàng hóa lớn, các địa bàn thuộc các cực tăng trưởng, kết nối với các vùng miền, với khu vực và quốc tế, tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh, thúc đẩy tăng trưởng của cả nước.

Hiện đại hóa và nâng cao năng lực các dịch vụ tổng hợp của 3 cảng biển lớn ở 3 khu vực: Hải Phòng, Thành phố Hồ Chí Minh-Vũng Tàu và miền Trung; hình thành các trung tâm kinh tế biển lớn. Gắn việc phát triển kết cấu hạ tầng trong nông nghiệp nông thôn với chương trình xây dựng nông thôn mới; quan tâm giải quyết những yêu cầu bức xúc về sản xuất, lưu thông hàng hóa, đi lại, phòng chống lũ quét trên địa bàn Miền núi và vùng đồng bào dân tộc.

Thứ hai, tập trung nâng cấp, phát triển đồng bộ và hiện đại hoá hệ thống hạ tầng các đô thị lớn gắn với bố trí, cơ cấu lại sản xuất và phân bố dân cư. Phát triển nhanh hệ thống giao thông đô thị, nhất là giao thông công cộng. Tập trung giải quyết nạn ùn tắc và úng ngập ở Thủ đô Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Thứ ba, phát triển nhanh hệ thống nguồn và truyền tải điện đi đôi với sử dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng, bảo đảm đủ năng lượng cho nhu cầu phát triển của đất nước và đời sống nhân dân.

Thứ tư, phát triển đồng bộ và từng bước hiện đại hóa hệ thống thuỷ lợi, chú trọng xây dựng và củng cố hệ thống đê biển, đê sông, các trạm bơm, các công trình ngăn mặn và xả lũ. Xây dựng các công trình phòng tránh thiên tai, các khu neo đậu tàu thuyền để giảm nhẹ thiệt hại cho nhân dân. Hiện đại hoá ngành thông tin-truyền thông và hạ tầng công nghệ thông tin, đáp ứng yêu cầu phát triển và góp phần nâng cao năng suốt lao động.

Chính phủ sẽ tập trung hơn nữa hoàn thiện cơ chế, chính sách đầu tư trong đó tập trung hoàn thiện cơ chế huy động nguồn lực, các quy định về thủ tục đầu tư và mua sắm công. Phải huy động ngày càng nhiều đầu tư của xã hội cho phát triển kết cấu hạ tầng, đẩy mạnh xã hội hóa việc đầu tư, thực hiện đa dạng hoá hình thức đầu tư, khuyến khích và tạo điều kiện cho các thành phần kinh tế, kể cả đầu tư nước ngoài tham gia phát triển kết cấu hạ tầng, tạo điều kiện thúc đẩy mạnh mẽ việc thực hiện các phương thức đầu tư hiệu quả như xây dựng-kinh doanh-chuyển giao (BOT), xây dựng-chuyển giao (BT), nhất là phương thức hợp tác công-tư (PPP), đồng thời tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu kinh nghiệm quốc tế xây dựng các cơ chế, chính sách mới phù hợp, đồng bộ để phát triển hạ tầng.

Đổi mới quy trình và thủ tục đầu tư nhằm vừa đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án vừa tăng cường chất lượng thiết kế thi công, tăng cường công tác giám sát, bảo đảm chất lượng công trình và hiệu quả đầu tư đi đôi với việc nâng cao năng lực của các đơn vị trong nước.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu lực hiệu quả quản lý nhà nước, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, thực hiện nguyên tắc “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” theo đúng vai trò nhân dân là chủ nhân của quá trình phát triển, nhất định chúng ta sẽ thực hiện tốt ba đột phá chiến lược, tạo tiền đề có tính quyết định thực hiện thắng lợi Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội 2011-2020./.



"Báo chí lề trái" hay là “rác rưởi" trên internet?

QĐND - Chủ Nhật, 31/07/2011
QĐND - Báo Quân đội nhân dân số ra ngày 18-7-2011 đăng bài “Vô tình phát tán luồng gió độc”, phản ánh việc một số blogger để blog của mình thành nơi gây hại cho xã hội. Sau khi báo đăng, xuất hiện một số phản hồi chẳng những không phản biện được vấn đề tác giả nêu mà còn xuyên tạc, bao biện bằng cách tự “tấn phong” các blog đó là “báo chí lề trái”. Vậy thực chất cái gọi là “báo chí lề trái” mà họ thường rêu rao gần đây là gì?
Bằng một sự “phân chia” nguy hiểm, họ đã tự xếp các trang web, blog phản động cũng là một lực lượng báo chí. Bằng hình ảnh ẩn dụ “lề trái và lề phải”, họ cho rằng, lực lượng này đối lập hoàn toàn với hệ thống báo chí Việt Nam và đang tiến hành một “cuộc chiến tranh thông tin” theo kiểu “du kích”. Bằng giọng điệu đầy thù hận, họ đòi phải viết lại lịch sử báo chí Việt Nam đầu thế kỷ 21 để ghi công trạng của những trang “lề trái” này. Bằng lập luận giả dối để đánh lừa dư luận, họ coi báo chí chính thống không còn đáng tin cậy, báo “lề trái” như những “chiến sĩ xung kích”, là “tiếng sét giữa trời quang”, là “kênh thông tin trung lập, trung thực nhất, chuẩn xác nhất”...
Với sự phát triển của công nghệ thông tin, mặc dù nhiều blog hiện nay tích hợp nhiều chức năng, trình bày không khác một tờ báo điện tử, nhưng “cái áo không làm nên ông thầy tu”. Luật Báo chí nước ta nêu rõ: “Báo chí ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là phương tiện thông tin đại chúng thiết yếu đối với đời sống xã hội; là cơ quan ngôn luận của các tổ chức của Đảng, cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội; là diễn đàn của nhân dân”. Luật pháp Việt Nam hiện chưa cho phép báo chí tư nhân. Các trang web, blog nói trên cũng không phải là cơ quan ngôn luận của một đoàn thể, lực lượng xã hội nào ở Việt Nam, không được pháp luật thừa nhận thì không thể coi là hoạt động báo chí ở Việt Nam.
Gần đây, một số trang web cá nhân, blog do vi phạm pháp luật đã bị xử lý. Hầu hết các thông tin họ thu thập và đưa lên blog của mình đều gắn với tư tưởng bất mãn, giọng điệu hằn học. Không ít thông tin nhằm mục đích tuyên truyền chống phá Nhà nước. Khi bị xử lý theo pháp luật, họ bù lu, bù loa kêu rằng Việt Nam "bóp nghẹt tự do báo chí", "tự do ngôn luận". Họ kêu toáng lên như vậy mặc dù họ thừa biết rằng, ở Việt Nam không ai bị hạn chế trong việc lập blog và thông tin cho báo chí. Bất kỳ ai có nhu cầu sử dụng blog cũng như đưa tin cho báo chí đều có thể thực hiện hết sức dễ dàng. Còn với các cơ quan báo chí, hiện các tờ báo in và điện tử, cũng như các báo nói, báo hình hằng ngày, hằng giờ đều tiếp nhận thông tin của người dân, cộng tác viên qua rất nhiều kênh: Thư từ, điện thoại, email, fax, gặp gỡ trực tiếp... "Kẻ tung, người hứng", một số tổ chức quốc tế lại lên tiếng bảo vệ những blogger vi phạm pháp luật, lên án Việt Nam ứng xử thô bạo với blogger...
Ở bất kỳ quốc gia nào trên thế giới này, không ai có thể nhân danh tự do ngôn luận mà đưa thông tin xấu độc, gây hại cho xã hội và cộng đồng. Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton, người luôn kêu gọi tự do internet trên thế giới, cũng từng nói: “Hiện nay chúng tôi nhận ra rằng việc mở rộng internet có những thách thức. Việc này cần đến những luật chơi căn bản nhất để chống lại những việc làm sai trái và có hại. Những lời lẽ thù hận và phỉ báng có thể làm căng thẳng, gây chia rẽ và đưa đến xung đột. Trên mạng, sức mạnh này lại được nhân lên gấp bội. Chiếu theo luật lệ quốc gia và những cam kết quốc tế, Hoa Kỳ có đặt ra một số giới hạn trong vấn đề phát biểu”. Hoa Kỳ là nước phát triển với trình độ tổ chức xã hội cao còn có quan điểm như vậy thì với một nước đang phát triển như Việt Nam, không thể không áp dụng những biện pháp cần thiết để bảo vệ lợi ích cộng đồng, lợi ích quốc gia. Luật Báo chí ở Việt Nam không hạn chế quyền tự do thông tin của người dân, nhưng những thông tin gây hại cho cộng đồng thì sẽ bị hạn chế như: Không được kích động chống Nhà nước, phá hoại khối đoàn kết toàn dân; không được kích động bạo lực, tuyên truyền chiến tranh xâm lược, gây hận thù giữa các dân tộc và nhân dân các nước, không được kích động dâm ô, đồi trụy, tội ác; không được tiết lộ bí mật Nhà nước, bí mật quân sự, an ninh, kinh tế, đối ngoại và những bí mật khác do pháp luật quy định; không được đưa tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống....
Các chính sách quản lý internet của Nhà nước Việt Nam cũng nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia-dân tộc, lợi ích cộng đồng, hạn chế thấp nhất những tác động tiêu cực của internet. Các chính sách này đã được thảo luận cả trên diễn đàn Quốc hội và Chính phủ và được sự quan tâm của toàn xã hội. Vì vậy, ở đây chúng tôi thấy cần phải trao đổi thêm với một số comment (phản hồi) sau bài báo “Vô tình phát tán luồng gió độc”, rằng không thể viện dẫn các chính sách quản lý internet để “nhai lại” ý kiến “Việt Nam là một trong 10 nước bị liệt vào danh sách “kẻ thù của internet” như tổ chức Phóng viên không biên giới (RSF) đưa ra. Theo thống kê của ITU, cơ quan thuộc Liên hợp quốc thì vào năm 2000, Việt Nam chỉ có khoảng 200.000 người sử dụng internet, chiếm 0,3% dân số thì đến cuối tháng 11-2010 là 27,3 triệu người, chiếm khoảng 31,7% dân số và lọt vào danh sách 20 quốc gia có số người sử dụng internet nhiều nhất thế giới. Hiện ở Việt Nam, có 6 trang mạng xã hội phát triển nhất gồm: ZingMe với 4,6 triệu thành viên, Facebook với 3,5 triệu thành viên và Yahoo có 3,1 triệu người dùng. Các trang còn lại như: Yume với 2,6 triệu người, GoOnline có 1,6 triệu, Tamtay có 1 triệu người dùng… Tổ chức RSF, trên thực tế cũng không đủ uy tín khi đưa ra báo cáo hồ đồ về tình hình sử dụng internet ở Việt Nam. Tổ chức này từng thừa nhận nhận tài trợ của NED, cơ quan bị cáo buộc chuyên sử dụng tiền thuế của người dân Mỹ vào hoạt động đe dọa các nền dân chủ ở nước ngoài và đã bị UNESCO từ chối bảo trợ vì thiếu khách quan khi công bố những tài liệu liên quan đến một số quốc gia thành viên UNESCO.
Nhìn lại ba loại thông tin của các trang web, blog mà họ tự xưng là “báo chí lề trái” thời gian qua, cũng đủ thấy ngay ý đồ của chủ nhân các trang này. Một là, trước các kỳ đại hội Đảng, kỳ họp Quốc hội, họ dồn dập đưa các thông tin bịa đặt, xuyên tạc về lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Hai là, họ nhặt nhạnh thông tin từ đủ mọi nguồn, kể cả nguồn "thông tin vỉa hè" rồi phát tán các thông tin “ngược dòng lịch sử” để bôi nhọ lãnh tụ, bôi đen lịch sử dân tộc theo kiểu “rước voi về giày mồ ông vải”. Ba là, họ tỏ ra thạo tin, nhanh nhảu đưa những thông tin “hậu trường” về các vụ án, vụ việc kinh tế, xã hội, văn hóa, những tiêu cực xã hội rồi quy kết cho sự yếu kém của chính quyền và kích động lật đổ Nhà nước, lật đổ chế độ... Giọng điệu chửi bới, ngôn ngữ thô tục, "chợ búa", thiếu văn hóa..., đó không phải là thứ văn phong báo chí, chỉ là thứ thông tin “ba xu” không hơn không kém. Nhiều blogger cũng đã  lên tiếng phản đối việc này.
Đến đây, có thể khẳng định, cái gọi là "báo chí lề trái" thực chất chỉ là một thứ "rác rưởi" trên xa lộ thông tin toàn cầu internet. Tuy có thể ban đầu thu hút sự tò mò, hiếu kỳ của người đọc bởi những thông tin lạ nhưng bạn đọc chân chính sẽ sớm nhận ra chân tướng và không rỗi hơi mất thời gian với loại web, blog lá cải, đi ngược dòng chảy chung này. Không phải ngẫu nhiên mà gần đây, một bạn sinh viên đã có bài viết trên blog nêu ra những “dấu hiệu nhận biết phản động trên facebook, blog, website”. Không ít bạn trẻ đã phản đối những trang này và yêu cầu xử lý chúng để làm trong sạch môi trường internet, giúp người dân được tiếp cận thông tin trung thực, bổ ích.

Nguyễn Văn Minh


Thách thức trong nhiệm kỳ mới: Giải bài toán thiếu điện và “loạn” giá


"Tướng Giáp là người anh hùng lớn của thế kỷ 20"

Chủ Nhật, 31/07/2011 12:20
(TT&VH) - Hướng đến ngày sinh nhật tuổi 101 của Đại tướng Võ Nguyên Giáp (25/8), Phóng viên TTXVN tại Geneva, Thụy Sĩ đã có cuộc trò chuyện với ông Guy Mettan, Giám đốc điều hành Câu lạc bộ Báo chí Thụy Sĩ và là nghị sĩ bang Geneva, đồng thời là tác giả của cuốn sách Geneva, thành phố vì hòa bình: Từ Hội nghị 1954 về Đông Dương tới hợp tác quốc tế.
Cuốn Geneva, thành phố vì hòa bình: Từ Hội nghị 1954 về Đông Dương tới hợp tác quốc tế
* Thưa ông Guy Mettan, vốn là tác giả của cuốn sách nổi tiếng thế giới về Hiệp định Geneva 1954. Cơ duyên nào khiến ông quan tâm đến đề tài này?
- Xin cảm ơn câu hỏi của ông. Năm 2004, nhân dịp kỷ niệm 50 năm ngày ký Hiệp định Geneva 1954, tôi đã hoàn thành cuốn sách này.
Trước tiên, tại phần một, cuốn sách kể về trận đánh tại Điện Biện Phủ với những diễn tiến của cuộc chiến và chiến thắng của quân giải phóng do tướng Giáp chỉ huy; đồng thời đề cập tới các cuộc đàm phán diễn ra tại Geneva nhằm chấm dứt cuộc xung đột. Sang phần hai, tôi liên hệ tới vai trò của thành phố Geneva như là nơi diễn ra các cuộc đàm phán quốc tế.
Tuy nhiên, phần chính của cuốn sách đề cập tới trận đánh tại Điện Biện Phủ và hệ quả của nó (tức Hiệp định Geneva 1954). Và như chúng ta đã biết, tiếp đó, người Mỹ đã quyết định tiếp tục cuộc chiến chống lại Việt Nam. Mặc dù vậy, đây vẫn là một sự kiện lịch sử rất quan trọng không chỉ đối với dân tộc Việt Nam mà cả thế giới và người dân Geneva vào thời điểm giữa những năm 1950.
* Ông đánh giá như thế nào về vai trò của Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong chiến thắng Điện Biên Phủ?
- Theo tôi, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã giữ vai trò chính trong chiến thắng này, bởi, để có được chiến thắng quan trọng như vậy, phải cần tới hai điều kiện, đó là phải tập hợp được sức mạnh tập thể và đi liền với nó là phải có một nhân cách lớn, năng lực vượt trội, hội đủ khả năng thu hút, thu phục nhân tâm để biến sức mạnh của nhiều cá nhân thành sức mạnh của tập thể. Và Đại tướng đã thực hiện hết sức thành công điều này tại Điện Biện Phủ.
Điều đó rõ ràng cho thấy vai trò chính của Đại tướng trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Không có tướng Giáp, chưa chắc có chiến thắng này. Hơn nữa, sau chiến thắng Điện Biên Phủ, cả thể giới phải thừa nhận tài năng và nhân cách lớn của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Điện Biên Phủ còn là bất ngờ lớn đối với người Pháp, bởi họ tưởng rằng tập đoàn cứ điểm này sẽ bất khả chiến bại. Không những vậy, chiến thắng Điện Biên còn là bất ngờ lớn đối với cả thế giới khi phát hiện ra sức mạnh quật cường của Quân đội Nhân dân Việt Nam và khả năng chỉ huy đại tài của tướng Giáp.
Bộ chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Đại tướng Võ Nguyên Giáp
đang bàn kế hoạch tác chiến từng trận đánh. Ảnh: Tư liệu - TTXVN
* Trong đời ông đã từng được tiếp kiến Đại tướng?
- Đại tướng đã tới Thụy Sĩ một số lần, đặc biệt là vào năm 1996, nhưng rất tiếc là tôi không có hân hạnh gặp được tướng Giáp (khi đó tôi không có mặt ở Geneva), nhưng bạn bè thân của tôi đã may mắn được gặp ông. Họ đã kể cho tôi về con người ông, rằng ông là người rất cởi mở, rất dễ gần và đặc biệt rất nhân hậu.
Trong cuốn sách của tôi, có những bức ảnh rất đời thường của Đại tướng, như bức ảnh bé gái đang đội chiếc mũ nhà binh của ông, điều này rất ấn tượng đối với người dân Geneva. Tiếp đó, vào năm 2004, khi tôi đang cố gắng hoàn thành cuốn sách này, tôi cũng đã lỡ cơ hội được gặp ông, vì khi đó, tôi tới Hà Nội tìm ông thì rất không may cũng là lúc ông rời Việt Nam đi nghỉ. Tôi đã điện thoại cho Đại tướng và gặp gỡ gia đình ông. Chúng tôi đã trao đổi qua điện thoại để thống nhất việc Đại tướng sẽ góp ý cho cuốn sách sắp xuất bản của tôi.
Ông Guy Mettan, nghị sĩ bang Geneva tại văn phòng ở Geneva, tháng 7/2011
Tóm lại, tôi cho rằng, điều cuốn hút và thu phục lòng người của Đại tướng chính là đức tính nhân hậu, hiền hòa, hài hước, dễ gần... của ông. Theo tôi, ông là con người huyền thoại, một vị anh hùng lớn của thế kỷ 20, bởi không chỉ chỉ huy quân đội Việt Nam đánh thắng quân Pháp năm 1954, ông còn đóng góp lớn vào chiến thắng của dân tộc Việt Nam trước người Mỹ 20 năm sau đó.
Nhân dịp Đại tướng sắp bước sang tuổi 101, tôi hân hạnh kính chúc Đại tướng sức khỏe và một sinh nhật tuyệt vời nhất.
* Xin cảm ơn ông!
Trần Đức Hùng (thực hiện)


Đà Lạt: Xây "Vạn Lý Trường Thành" trong khu du lịch?


 Trần Trung Sơn
Liệu có phải đây là "hội chứng" do xem qúa nhiều phim ảnh Trung Quốc, nên người ta "a dua" một cách mù quáng không... Nhưng những nhà quản lý chính quyền, quản lý văn hóa du lịch ở Đà Lạt, chả lẽ cũng lại ngây thơ đến nỗi cũng "nhiễm bệnh" như thế?
"Vạn Lý Trường Thành Đà Lạt"?
Một người bạn của tôi khi đến Khu du lịch Đồi Mộng Mơ (Thành phố Đà Lạt, Lâm Đồng) đã vội vàng gọi điện thông báo cho tôi một tin thật sửng sốt: Trong khu du lịch Đồi Mộng Mơ người ta xây hẳn một đoạn Vạn Lý Trường Thành dài mấy trăm mét làm "điểm nhấn"(?). Có cả một đội quân tượng về lính của Tần Thủy Hoàng ở đó nữa.

Nghe xong, tôi thấy bàng hoàng, bán tín bán nghi và quyết trực tiếp đến "hiện trường" để xác minh sự thật.
Đến khu du lịch Đồi Mộng Mơ nổi tiếng của Đà Lạt, tôi thật sự bất ngờ với khung cảnh và những gì người ta xây dựng nơi đây. Điều đầu tiền đập vào mắt khiến tôi bắt đầu tin lời anh bạn thông báo: Tấm bảng ngay cổng vào liệt kê các hạng mục tham quan trong khu du lịch, trong đó dòng thứ ba từ trên xuống ghi rõ ràng: Vạn Lý Trường Thành.
Đi sâu vào phía sau khu du lịch, tham quan qua một vài hạng mục đại loại như cây Vĩnh hằng, nhà cổ, bàn xoay, vườn thú lạ... thì đến một lối đi được xây dựng chắc chắn bằng bậc tam cấp, hai bên được xây thành cao theo đúng "bản sao" Vạn Lý Trường Thành.
Tường thành này là công trình xây dựng đồ sộ nhất. Nhìn sơ cũng có thể thấy ý đồ của những nhà quản lý khu du lịch là muốn xây dựng "tường thành" này làm "điểm nhấn" cho toàn bộ khu du lịch.
"Vạn Lý Trường Thành Đà Lạt" được xây dựng khá dài, khoảng 300m, uốn lượn, vắt vẻo từ ngọn đồi bên này, sang đến ngọn đồi bên kia của toàn khu. Ở hai đầu "trường thành" cũng được xây dựng cổng thành hẳn hoi, có hình vuông, mỗi bề khoảng 3m, cao hơn tường thành. Bên trên cổng thành còn có hai tượng lính kiểu cổ xưa của Trung Quốc đứng canh thành với giáo mác trong tay.