Sự cố Đập Thuỷ điện Sông Tranh 2:
Vì an toàn sinh mạng của hàng vạn người
dân hạ lưu,
kiến nghị Thủ tướng lập tức
ra lệnh xả cạn hồ trong suốt thời gian tìm kiếm nguyên nhân và khắc
phục sự cố
Tiến sĩ Nguyễn Bách Phúc
(Chủ tịch Hội Tư vấn Khoa học Công nghệ và Quản lý
Thành phố Hồ Chí Minh HASCON,
Viện trưởng Viện Điện – Điện tử - Tin học Thành phố
Hồ Chí Minh EEI)
Lời
khẳng định hùng hồn của Ông Hùng mặc nhiên là lời khuyên hàng vạn
người dân ở vùng hạ lưu hãy an tâm, đừng lo lắng, không có gì nguy
hiểm!
Nhưng hàng vạn người ở hạ lưu
vẫn không thể an tâm, hàng triệu người Việt Nam dù không sinh sống ở
trong vùng đe dọa của Đập thuỷ điện Sông Tranh 2 cũng không thể an
tâm.
Ông Hùng phát biểu hùng hồn: “Bộ
trưởng Bộ Xây dựng đã chỉ đạo thành lập ngay Đoàn công tác của Hội
đồng nghiệm thu Nhà nước, gồm các chuyên gia đầu ngành về các các
vấn đề thủy công, vật liệu, vật chất công trình, quan trắc, đo
đạc..., kết hợp với Cục Giám định Nhà nước về chất lượng công trình
xây dựng vào hiện trường để kiểm tra sự việc. Đoàn công tác đã tiến
hành kiểm tra hiện trường trong hai ngày 20 và 21/3, tại các mặt
thượng và hạ lưu Đập, các hành lang thu nước, hiện trạng thấm, quan
trắc biểu hiện biến dạng của Đập... và làm việc với các bên có liên
quan, gồm Ban Quản lý dự án Thủy điện 3, nhà thầu, đại diện cơ quan
quản lý nhà nước của địa phương. Sau đó, các chuyên gia đã có báo sơ
bộ về tình hình của Đập. Đến sáng 23/3, theo như báo cáo, lưu lượng
nước thấm đã giảm khoảng 15 - 20% so với thời điểm
kiểm tra ngày 20/3.”
Xin hỏi ông Hùng: một Đoàn cán
bộ rất cao cấp, với những chuyên gia chắc cũng rất cao cấp, chỉ
“tiến hành kiểm tra hiện trường trong hai ngày 20 và 21/3, tại các
mặt thượng và hạ lưu Đập, các hành lang thu nước, hiện trạng thấm,
quan trắc biểu hiện biến dạng của Đập...”, lại cho một kết quả động
trời: “Đến sáng 23/3, theo như báo cáo, lưu lượng nước thấm đã giảm
khoảng 15 - 20% so với thời điểm kiểm tra ngày 20/3”. Trời ơi! Các
quan chức và các chuyên gia chỉ có kiểm tra đo đạc, mà lại làm giảm
được 20% lưu lượng nước thấm qua Đập! Các vị tài hơn cả Tề
Thiên Đại Thánh!, hay ông Hùng chỉ nói “đại” để an dân?.
Lại nữa, theo báo chí, theo phim
ảnh, thì nước từ trong thân Đập phun trào ra như thác, 30 lít trong
1 giây đồng hồ (chỉ 15 giây là đầy tràn bồn tắm trong nhà ông Hùng),
mà ông Hùng lại bảo nước chỉ thấm qua thân Đập mà thôi!
Rất tiếc không có thông tin về
tốc độ của dòng nước phun ra, nhưng nhìn vào hình ảnh dòng nước phun
ra, có thể đoán tốc độ phun khoảng từ 0,5m/giây đến 1 m/giây, như
vậy tổng tiết diện của miệng phun là từ 600 cm2 đến
300 cm2. Đó mới chỉ là tiết diện của miệng phun ở mặt đập
phía hạ lưu, còn khe nứt xuyên suốt thân đập từ mặt
đập thượng lưu đến mặt đập hạ lưu to nhỏ thế nào chưa ai biết, nhưng
có thể khẳng định ít nhất cũng to bằng miệng phun.
Đã thấy những hình ảnh phản cảm:
người ta cố tình bịt miệng phun ở mặt hạ lưu đập, rồi tuyên
bố thành tích là đã chống thấm tốt, giảm được 15 đến 20 % nước thấm,
trong khi khe nứt trong lòng đập thì vẫn y nguyên!
Không biết trách nhiệm của ông
đối với sinh mạng và tài sản của hàng vạn người dân có được gắn liền
với những phát ngôn của ông không?
Ông
Hùng còn nói: “tôi có thể khẳng định là Đập vẫn đảm bảo an toàn, kể
cả sau khi
xảy ra một số trận động đất kích thích thời gian qua tại vị
trí xây dựng công trình”.
Lạ đời
chưa? "Đập vẫn đảm bảo an toàn, kể cả sau khi xảy ra một
số trận động đất kích thích thời gian qua”, vậy nếu
sắp tới sẽ xảy ra một số trận động đất kích thích, thì
Đập sẽ ra sao? Ông Hùng có khẳng định là Đập vẫn an toàn?.
Và
nghiêm trọng hơn,
ông Hùng và các quan chức, các chuyên gia nói trên có nghĩ rằng
trong thời gian tới (trong thời gian kiểm tra và sửa chữa Đập từ nay
đến trước mùa lũ) sẽ có thể
hay không thể xảy ra những trận động đất mạnh hơn nhiều
so với những trận động đất kích thích trong thời gian qua?.
Các vị có giám khẳng định là không thể không?, các vị có dám
ký vào Văn bản khẳng định như vậy không? Hoặc các vị có giám khẳng
định rằng nếu xảy ra những trận động đất mạnh hơn nhiều so với
những trận động đất kích thích trong thời gian qua thì Đập vẫn
an toàn?, các vị có dám ký vào Văn bản khẳng định như vậy không?
Nếu
các vị dám ký vào các Văn bản như thế, thì mọi người sẽ bớt phần lo
lắng, và chắc chắn Thủ tướng hoặc người có thẩm quyền cũng sẽ an tâm
ký lệnh cho phép tiếp tục tích nước ở
Đập thuỷ điện Sông Tranh 2.
Lưu ý rằng nước Nhật và cả Thế
giới trước ngày 11/3/ 2011 không ai nghĩ là có trận động đất lên đến
gần 9 độ Richter ngoài khơi Nhật Bản. Thế mà nó lại đột nhiên
xảy ra, thảm hoạ khôn lường đã xảy ra!
Vấn đề bức xúc nhất mà hàng
triệu người dân quan tâm hiện nay là phải nhanh chóng trả lời câu
hỏi:
quyết định thế nào trước mối đe dọa
sinh mạng của hàng vạn người dân? vẫn cứ tiếp tục tích nước trong
hồ?, hay lập tức xả cạn nước hồ?
Và một câu hỏi gắn chặt với
câu hỏi trên là: Ai có đủ thẩm quyền ra quyết định? Người ra quyết
định chịu trách nhiệm thế nào trước sinh mạng của hàng vạn người
dân?
Ông Hùng đã nói:
“có thể thấy pháp luật của
ta hiện nay dường như đã ủy quyền cho chủ đầu tư, các nhà thầu trong
việc xây dựng, kiểm soát chất lượng, bảo đảm an toàn công trình.”
Hóa ra, theo ông Hùng, bản thân
ông cùng các quan chức cao cấp và các chuyên gia cao cấp không ai có
“quyền”
gì cả, chỉ có chủ đầu tư, các nhà thầu
trong việc xây dựng mới có quyền kiểm soát chất lượng, bảo đảm an
toàn công trình.
Từ quan điểm này, có thể hiểu rằng, nếu Đập Sông
Tranh 2 không may bị vỡ, trách nhiệm hoàn toàn thuộc về chủ đầu tư
(Tập đoàn Điện lực Việt Nam EVN) và các Công ty xây dựng Đập, còn
ông Hùng và các Quý vị cao cấp nọ là vô can! Thảo nào mà ông Hùng
dám mạnh mồm “tôi có thể khẳng định là Đập vẫn đảm bảo an toàn”
hùng hồn đến thế!
Cũng
may ông Hùng nói một câu “có vẻ nửa chừng”:
“có thể thấy pháp luật của ta hiện nay
dường như đã ủy quyền cho chủ đầu tư, các nhà thầu . . .”.
Vậy pháp luật của ta hiện nay chắc chắn
(chứ không phải là “dường như”) đã ủy quyền cho ai?
Xin mời các vị Luật sư trả lời cho câu hỏi này.
Trong
khi chưa tìm ra câu trả lời, chúng tôi cho rằng Tập đoàn Điện lực
Việt Nam EVN không có khả năng, không đủ thẩm quyền để quyết đinh
cái việc liên quan đến hàng vạn sinh mạng của người dân.
Nếu
Chủ Tịch Tập đoàn Điện lực Việt Nam có gan ký lệnh tiếp tục giữ nước
trong lòng hồ (không xả cạn nước), người dân vẫn không thể an tâm
được, vì nếu chẳng may Đập vỡ thì mọi việc xử lý thế nào? Chủ Tịch
Tập đoàn Điện lực Việt Nam sẽ gánh vác trách nhiệm đến đâu?.
Chúng
tôi cho rằng trong tình hình hiện nay, để đảm bảo an toàn cho
hàng vạn người dân hạ lưu, Thủ
tướng Chính phủ không phê duyệt quyết định giữ nước trong lòng hồ do
cấp dưới trình lên, mà
nên dứt khoát ký lệnh lập tức xả
cạn hồ trong thời gian tìm nguyên nhân và khắc phục sự cố.
Việc xả cạn, thứ nhất là để đảm
bảo an toàn, thứ hai là điều bắt buộc để có thể nghiêm túc và triệt
để sữa chữa con Đập.
Theo
GS TSKH Phạm Hồng Giang, Chủ tịch Hiệp hội Đập lớn và
Phát triển nguồn nước Việt Nam (VNcold),
Phó Chủ tịch Ủy hội Đập lớn Thế giới,
để sửa chữa Đập Thủy điện Sông Tranh 2 hiện nay,
“Giải
pháp triệt để là phải chống thấm từ mặt đập thượng lưu, không cho
nước thấm vào đập”, cụ thể là: “làm khô bằng cách hạ
mức nước hồ xuống, sau đó dán lớp màng chống thấm, sơn các loại
sơn chống thấm đặc biệt quét lên bề mặt, hay phụt trên bề mặt các
loại chất chống thấm đặc biệt để nó chèn các khe nứt… Tuy nhiên,
giải pháp này phải có thời gian và phải chấp nhận tổn thất về sản
lượng điện vì nhà máy đang vận hành.” (http://vietnamnet.vn/vn/xa-hoi/65465/-su-co-dap-thuy-dien-song-tranh-2-co-phan-ky-la-.html)
Chúng tôi hoàn toàn đồng tình với giải pháp của
GS TSKH Phạm Hồng Giang, vì đó là giải pháp chắc chắn và
triệt để. GS Giang chỉ lo một điều “giải pháp này phải có thời
gian và phải chấp nhận tổn thất về sản lượng điện vì nhà máy đang
vận hành”.
Để giải tỏa nỗi lo của GS Giang, chúng tôi xin lý
giải: là chuyên gia Hệ thống Điện, chúng tôi khẳng định việc ngưng
vận hành nhà máy Thủy điện Sông Tranh 2 không gây ảnh hưởng đáng kể
đến hoạt động
Tập đoàn Điện lực Việt Nam
EVN, kể cả mặt kinh tế và mặt kỹ thuật. Lý do đơn giản là: Công
suất đặt của Thủy điện Sông Tranh 2 chỉ 190MW, chỉ chiếm gần 1%
tổng Công suất đặt của toàn Hệ thống điện Việt Nam (khoảng
20.000MW). Về kỹ thuật, khi Thủy điện Sông Tranh 2 ngừng hoạt động,
các nhà máy điện còn lại của Việt Nam chỉ cần huy động thêm1% công
suất là đủ bù lại (Hệ thống điện phải thường xuyên điều chỉnh sao
cho Tổng công suất phát ra bằng với Tổng công
suất tiêu thụ
của khách hàng. Tổng công suất này thay đổi liên tục từng giờ từng
phút trong mỗi ngày. Tổng công suất phát ra sẽ là
lớn nhất tại giờ cao điểm. Nhưng Tổng công suất phát ra
lớn nhất này vẫn nhỏ hơn Tổng công suất lắp đặt,
thường chỉ khoảng 80%).Về kinh tế: khi Thủy điện Sông Tranh 2 ngưng
hoạt động, nó sẽ không có sản lượng điện
679,6 triệu kWh/năm,
và không có Doanh thu, nhưng Tổng sản lượng điện của Tập đoàn Điện
lực Việt Nam sẽ không bị giảm, vì sản lượng
679,6 triệu kWh/năm
đã có các nhà máy khác phát bù, và Doanh thu (tiền bán điện) của EVN
vì thế sẽ không bị giảm đồng nào.
Nhân đây cũng xin nói
thêm về phát biểu của ông Hùng “Có thể phải vừa khắc phục hiện tượng
thấm, vừa phải hạ mức tích nước trong hồ. Nhưng nếu giữ nguyên
mực nước mà xử lý được thì tốt hơn, vì vẫn với mực nước như vậy,
dòng thấm xuất hiện mà tìm được vị trí xử lý thì hiệu quả sẽ cao
hơn. Nếu hạ mức nước xuống có thể không phát hiện được vị trí
thấm.” Thực tình chúng tôi không thể tưởng tượng được ông Hùng
lại nói như thế. Chẳng lẽ đi tìm vết nứt (theo ông Hùng chỉ là vết
thấm) trong thân đập bê tông lại chỉ có cách lần theo các vết nước?,
ai chui vào trong đó để lần theo vết nước? Thực ra các phương tiện
tìm vết nứt hiện nay đều có thể xác định chính xác vết nứt, dù trong
đó có nước hay không có nước, có lẽ ông Hùng không biết điều đó
chăng?
Kết
thúc bài viết này chúng tôi kính mong công luận ủng hộ đề xuất của
chúng tôi, một Công dân Việt Nam yêu Tổ quốc yêu Đồng bào:
Vì an
toàn sinh mạng của hàng vạn người dân hạ lưu, kiến nghị Thủ
tướng lập tức ra lệnh xả cạn hồ Thủy điện Sông Tranh 2 trong suốt
thời gian tìm nguyên nhân và khắc phục sự cố.
http://www.viet-studies.info/kinhte/KienNghiSongTranh.htm
tin liên quan:
- Sẽ tổng kiểm tra thủy điện Sông Tranh 2 (VNN). - ‘Nước chảy xối xả trong hầm thủy điện là nghiêm trọng’ (VNE). - Tăng mức đền bù cho người dân quanh TĐ Sông Tranh 2 (Bee). |